www.trioda.com

Forum mi艂o艣nik贸w lamp i retro radiotechniki
Teraz jest N, 19 listopada 2017, 07:54


Strefa czasowa: UTC + 1




Utw贸rz nowy w膮tek Odpowiedz w w膮tku  [ Posty: 202 ]  Przejd藕 na stron臋 Poprzednia strona  1 ... 9, 10, 11, 12, 13, 14  Nast臋pna strona
Autor Wiadomo艣膰
PostNapisane: Wt, 2 maja 2017, 08:11 
Offline
250...374 post贸w
250...374 post贸w
Avatar u偶ytkownika

Do艂膮czy艂(a): Pn, 4 pa藕dziernika 2010, 20:54
Posty: 283
Lokalizacja: 艁贸d藕
Jak najbardziej.

_________________
"I say we take off and nuke the entire site from orbit. It's the only way to be sure.'
GG 4835013


G贸ra
 Zobacz profil  
 
PostNapisane: Wt, 2 maja 2017, 13:45 
Offline
moderator
Avatar u偶ytkownika

Do艂膮czy艂(a): Pt, 11 kwietnia 2003, 22:47
Posty: 3606
Lokalizacja: Zawiercie
Witam.
Pomiary TBA820M (przy poprzednich pomiarach by艂 to egzemplarz oznaczony numerem 10) przeprowadzi艂em przy obci膮偶eniu 32 惟 i dw贸ch napi臋ciach zasilania, przy 8 V oraz przy 12 V. Naiwnie przypuszcza艂em, 偶e dla obci膮偶enia 32 惟 poziom zniekszta艂ce艅 nieliniowych b臋dzie stosunkowo niski, jednak zniekszta艂cenia okaza艂y si臋 by膰 do艣膰 spore... :( Przy zasilaniu uk艂adu napi臋ciem 8 V otrzyma艂em maksymaln膮 moc wyj艣ciow膮 na poziomie nieca艂ych 200 mW (przy 32 惟), a dla 12 V moc osi膮ga艂a ponad 470 mW (dla hc=1%). Poni偶ej dwie tabele, zawieraj膮ce wyniki pomiar贸w, a pod nimi obrazy zniekszta艂ce艅 harmonicznych dla r贸偶nych mocy wyj艣ciowych:
Za艂膮cznik:
Zniekszt_8V.png
Zniekszt_8V.png [ 11.06 KiB | Przegl膮dane 2996 razy ]

Za艂膮cznik:
Zniekszt_12V.png
Zniekszt_12V.png [ 14.08 KiB | Przegl膮dane 2994 razy ]


Dla zasilania 8V i mocy wyj艣ciowej 200 mW:

Za艂膮cznik:
TBA820M_ST_0,2W_32R_8V.png
TBA820M_ST_0,2W_32R_8V.png [ 54.96 KiB | Przegl膮dane 2996 razy ]


dla 150 mW:

Za艂膮cznik:
TBA820M_ST_0,15W_32R_8V.png
TBA820M_ST_0,15W_32R_8V.png [ 20.06 KiB | Przegl膮dane 2996 razy ]


dla 100 mW:

Za艂膮cznik:
TBA820M_ST_0,10W_32R_8V.png
TBA820M_ST_0,10W_32R_8V.png [ 19.85 KiB | Przegl膮dane 2996 razy ]


dla 50 mW:

Za艂膮cznik:
TBA820M_ST_0,05W_32R_8V.png
TBA820M_ST_0,05W_32R_8V.png [ 19.86 KiB | Przegl膮dane 2996 razy ]


dla 10 mW:

Za艂膮cznik:
TBA820M_ST_0,01W_32R_8V.png
TBA820M_ST_0,01W_32R_8V.png [ 19.68 KiB | Przegl膮dane 2996 razy ]


i dla 5 mW:

Za艂膮cznik:
TBA820M_ST_0,005W_32R_8V.png
TBA820M_ST_0,005W_32R_8V.png [ 19.75 KiB | Przegl膮dane 2996 razy ]


Przy napi臋ciu zasilania 12 V i mocy 473 mW:

Za艂膮cznik:
TBA820M_ST_0,473W_32R_12V.png
TBA820M_ST_0,473W_32R_12V.png [ 20.54 KiB | Przegl膮dane 2996 razy ]


przy 450 mW:

Za艂膮cznik:
TBA820M_ST_0,450W_32R_12V.png
TBA820M_ST_0,450W_32R_12V.png [ 20.41 KiB | Przegl膮dane 2996 razy ]


przy 400 mW:

Za艂膮cznik:
TBA820M_ST_0,400W_32R_12V.png
TBA820M_ST_0,400W_32R_12V.png [ 20.14 KiB | Przegl膮dane 2996 razy ]


przy 200 mW:

Za艂膮cznik:
TBA820M_ST_0,20W_32R_12V.png
TBA820M_ST_0,20W_32R_12V.png [ 19.85 KiB | Przegl膮dane 2996 razy ]


przy 100 mW:

Za艂膮cznik:
TBA820M_ST_0,1W_32R_12V.png
TBA820M_ST_0,1W_32R_12V.png [ 19.6 KiB | Przegl膮dane 2996 razy ]


przy 50 mW:

Za艂膮cznik:
TBA820M_ST_0,05W_32R_12V.png
TBA820M_ST_0,05W_32R_12V.png [ 19.66 KiB | Przegl膮dane 2996 razy ]


przy 10 mW:

Za艂膮cznik:
TBA820M_ST_0,01W_32R_12V.png
TBA820M_ST_0,01W_32R_12V.png [ 19.49 KiB | Przegl膮dane 2996 razy ]


i przy 5 mW:

Za艂膮cznik:
TBA820M_ST_0,005W_32R_12V.png
TBA820M_ST_0,005W_32R_12V.png [ 19.65 KiB | Przegl膮dane 2996 razy ]


Pozdrawiam
Romek

_________________
伪 尾 危 桅 惟 渭 掳C 卤 鈭 虏 < 鈮 鈮 > ^


G贸ra
 Zobacz profil  
 
PostNapisane: 艢r, 3 maja 2017, 10:04 
Offline
moderator
Avatar u偶ytkownika

Do艂膮czy艂(a): Pt, 11 kwietnia 2003, 22:47
Posty: 3606
Lokalizacja: Zawiercie
Celem uzupe艂nienia podam (dla pocz膮tkuj膮cych), 偶e pod ka偶dym z wykres贸w program wy艣wietla parametry badanego sygna艂u, czyli jego poziom i zawarto艣膰 samych zniekszta艂ce艅 harmonicznych oraz poziom harmonicznych wraz z zak艂贸ceniami i szumami.

Za艂膮cznik:
parametry_wy艣wietlane_przez_program.png
parametry_wy艣wietlane_przez_program.png [ 15.45 KiB | Przegl膮dane 2918 razy ]


Poziom ka偶dej nast臋pnej harmonicznej (2, 3, 4,... n) z wykresu nale偶y odnosi膰 do poziomu cz臋stotliwo艣ci podstawowej (pierwszej harmonicznej), a nie do poziomu 0 dBFS(C), czyli nie do maksymalnego poziomu sygna艂u, jaki mo偶e by膰 dostarczony do wej艣cia karty i wej艣cia jej przetwornika ADC bez ich przesterowania. Wykonuj膮c dotychczasowe pomiary uk艂ad贸w scalonych i uk艂ad贸w tranzystorowych, na wej艣cie badanego wzmacniacza doprowadza艂em sygna艂 ze starego dekadowego generatora m.cz. typu KZ-1115A. Naby艂em go w m艂odo艣ci i tylko raz musia艂em przeczy艣ci膰 w nim styki prze艂膮cznik贸w. W stosunku do innych polskich generator贸w funkcyjnych i znanych funkcyjnych generator贸w scalonych (z tamtego okresu) ma on stosunkowo niski poziom zniekszta艂ce艅, szum贸w i zak艂贸ce艅 (nigdy nic w niem nie kalibrowa艂em i nie regulowa艂em). Tak przedstawiaj膮 si臋 zniekszta艂cenia, kt贸re s膮 obecne przy cz臋stotliwo艣ci pracy 1 kHz w sygnale z tego generatora:

Za艂膮cznik:
generator_KZ1115A.png
generator_KZ1115A.png [ 45.18 KiB | Przegl膮dane 2921 razy ]


Dla por贸wnania wsp贸艂cze艣nie produkowany generator arbitralny SIGLENT SDG1050 opr贸cz zniekszta艂ce艅 harmonicznych cz臋stotliwo艣ci podstawowej (przy przebiegach sinusoidalnych) produkuje r贸偶ne inne cz臋stotliwo艣ci, nieb臋d膮ce wielokrotno艣ciami cz臋stotliwo艣ci podstawowej, cho膰 ich poziom te偶 nie jest bardzo wysoki (dyskwalifikuje jednak generator jako 藕r贸d艂o sygna艂u przy pomiarach zniekszta艂ce艅 nieliniowych):

Za艂膮cznik:
generator_SIGLENT_SDG1050.png
generator_SIGLENT_SDG1050.png [ 20.18 KiB | Przegl膮dane 2921 razy ]


Bardzo przydatny w pracowni elektronicznej generator DDS, typu DD1A, nieistniej膮cej ju偶 firmy MJM (nadal produkowany przez inn膮 firm臋), przy 1 kHz i przebiegach sinusoidalnych daje sygna艂 o "czysto艣ci" widocznej na za艂膮czniku poni偶ej (sygna艂 jest du偶o lepszy ni偶 w generatorze Siglenta):

Za艂膮cznik:
generator_DDS_MJM_DD1A_.png
generator_DDS_MJM_DD1A_.png [ 19.88 KiB | Przegl膮dane 2921 razy ]


Wszystkie te generatory nadaj膮 si臋 do pomiar贸w zniekszta艂ce艅 wprowadzanych do sygna艂u przez popularne uk艂ady scalone "retro". Do sprawdzania uk艂ad贸w z "wy偶szej p贸艂ki" nale偶a艂oby u偶y膰 lepszych generator贸w, np. w艂asnej konstrukcji lub kt贸rego艣 z generator贸w o sta艂ej cz臋stotliwo艣ci i bardzo niskim poziomie zniekszta艂ce艅, dost臋pnych w internecie. Ja do kolejnych pomiar贸w b臋d臋 chcia艂 u偶y膰 generatora 1 kHz, kt贸ry wg zapewnie艅 konstruktora wprowadza zniekszta艂cenia harmoniczne o poziomie mniejszym od 0,1 ppm (mniejszy od -140 dB; nawet nie mam aparatury by te dane zweryfikowa膰, gdy偶 moja karta pomiarowa wprowadza zniekszta艂cenia na poziomie ok. -115...-120 dB).
O generatorach tego typu ( http://by.inttorg.ru/goods/gid_321478984356/?delivery= , http://www.janascard.cz/PDF/An%20ultra% ... 0%20dB.pdf ) mo偶na poczyta膰 na stronie z linku poni偶ej (w膮tek ma ju偶 ponad 660 stron i ponad 6600 wpis贸w; zainteresowanie tematem "nieco" wi臋ksze ni偶 u nas... :wink: ):

http://www.diyaudio.com/forums/equipmen ... or-21.html

Zniekszta艂cenia, kt贸re wy艣wietla mi karta dla tego generatora wygl膮daj膮 nast臋puj膮co:

Za艂膮cznik:
gen_wzorc4_bezC.png
gen_wzorc4_bezC.png [ 23.33 KiB | Przegl膮dane 2921 razy ]


Po zablokowaniu wyj艣cia generatora kondensatorem o pojemno艣ci 1 渭F poziom sygna艂u spada, ale jeszcze bardziej spadaj膮 poziomy kolejnych harmonicznych i wygl膮da to jak w za艂膮czniku poni偶ej:

Za艂膮cznik:
sygna艂_z_generatora_wzorcowego_1kHz.png
sygna艂_z_generatora_wzorcowego_1kHz.png [ 106.41 KiB | Przegl膮dane 2921 razy ]


Przetwornik cyfrowo analogowy karty r贸wnie偶 generuje ca艂kiem "g艂adki" sygna艂:

Za艂膮cznik:
generator karty EMU.png
generator karty EMU.png [ 50.44 KiB | Przegl膮dane 2921 razy ]


Kiedy艣 (z 10 lat temu) z kilkoma Kolegami z naszego Forum zastanawiali艣my si臋, czy nie warto by艂oby stworzy膰 u nas specjalnego dzia艂u "pomiarowego", w kt贸rym znajdowa艂yby si臋 wszystkie w膮tki o miernikach cyfrowych, miernikach zniekszta艂ce艅, miernikach lamp elektronowych, sondach do V-640 i samych sposobach dokonywania rozmaitych pomiar贸w lampowego i tranzystorowego sprz臋tu elektronicznego...
Ten w膮tek te偶 wymaga podzia艂u, gdy偶 poruszone przeze mnie w nim zagadnienia s膮 ju偶 do艣膰 odleg艂e od w艂a艣ciwego tematu w膮tku... :oops:

Pozdrawiam
Romek

_________________
伪 尾 危 桅 惟 渭 掳C 卤 鈭 虏 < 鈮 鈮 > ^


G贸ra
 Zobacz profil  
 
PostNapisane: Pt, 5 maja 2017, 16:27 
Offline
moderator
Avatar u偶ytkownika

Do艂膮czy艂(a): Pt, 11 kwietnia 2003, 22:47
Posty: 3606
Lokalizacja: Zawiercie
Czo艂em.
Ca艂kiem niez艂y generator m.cz. do sprawdzania parametr贸w wzmacniaczy, i nie tylko, mo偶na zbudowa膰 wykorzystuj膮c przetwornik cyfrowo-analogowy typu CS4398 (firmy Cirrus Logic; taki sam jak w mojej karcie pomiarowej) i procesor sygna艂owy DSP typu TMS320F2810 (produkowany przez Texas Instruments). Uk艂ad umo偶liwia generowanie przebieg贸w sinusoidalnych (w pami臋ci procesora DSP mo偶na umie艣ci膰, po napisaniu odpowiedniego programu, w zasadzie dowolne przebiegi...) o cz臋stotliwo艣ci regulowanej w przedziale 1 Hz do 48 kHz (z krokiem 1 Hz; maksymaln膮 cz臋stotliwo艣膰 r贸wnie偶 mo偶na zwi臋kszy膰) i amplitudzie 4 V, kt贸r膮 mo偶na t艂umi膰 w zakresie od 0,0 dB do -127,5 dB (z krokiem 0,5 dB).

Za艂膮cznik:
Generator_CS4398+DSP.jpg
Generator_CS4398+DSP.jpg [ 225.77 KiB | Przegl膮dane 2749 razy ]


Bez wzmacniacza i dolnoprzepustowego filtru wyj艣ciowego (sygna艂 do analizy pobiera艂em wprost z jednego z wyj艣膰 przetwornika) uda艂o mi si臋 na razie uzyska膰 odst臋p sygna艂u od zniekszta艂ce艅 harmonicznych ok. 105 dB, ale po odpowiednim zsumowaniu sygna艂贸w ze wszystkich wyj艣膰 uk艂adu CS4398 i zastosowaniu odpowiednich filtr贸w powinno da膰 si臋 uzyska膰 jeszcze lepsze parametry.

Za艂膮cznik:
CS4398_bez filtru i wzmacniacza.png
CS4398_bez filtru i wzmacniacza.png [ 42.43 KiB | Przegl膮dane 2749 razy ]


Z prostym filtrem RC uzyska艂em parametry widoczne na wykresie w za艂膮czniku poni偶ej:

Za艂膮cznik:
CS4398_bez wzmacniacza.png
CS4398_bez wzmacniacza.png [ 19.87 KiB | Przegl膮dane 2749 razy ]


Wcze艣niej pokaza艂em poziomy zniekszta艂ce艅 wprowadzane przez polskie uk艂ady scalone, produkowane w latach 70. i 80. zesz艂ego stulecia. Teraz, dla por贸wnania, przedstawi臋 zniekszta艂cenia wnoszone przez wsp贸艂cze艣nie produkowany, stosunkowo niedrogi wzmacniacz NAD C326BEE, kt贸rego tranzystorowa ko艅c贸wka mocy jest nieco bardziej rozbudowana (za艂膮cznik poni偶ej).

Za艂膮cznik:
NAD.png
NAD.png [ 122.04 KiB | Przegl膮dane 2749 razy ]


Zniekszta艂cenia mierzy艂em obci膮偶aj膮c wyj艣cie wzmacniacza rezystancj膮 4 惟 przy mocy wyj艣ciowej 0,1 W, 1 W, 10 W i 25 W.

Za艂膮cznik:
NAD_C326BEE_0,1W_4L+P.png
NAD_C326BEE_0,1W_4L+P.png [ 45.98 KiB | Przegl膮dane 2749 razy ]

Za艂膮cznik:
NAD_C326BEE_1W_4L+P.png
NAD_C326BEE_1W_4L+P.png [ 44.24 KiB | Przegl膮dane 2749 razy ]

Za艂膮cznik:
NAD_C326BEE_10W_4LP.png
NAD_C326BEE_10W_4LP.png [ 38.31 KiB | Przegl膮dane 2749 razy ]

Za艂膮cznik:
NAD_C326BEE_25W_4L+P.png
NAD_C326BEE_25W_4L+P.png [ 42.9 KiB | Przegl膮dane 2749 razy ]


Przy maksymalnej mocy, jak膮 uda艂o mi si臋 ze wzmacniacza "wycisn膮膰" (79,2 W na kana艂, wzmacniacz lekko przesterowany) zniekszta艂cenia by艂y mniejsze ni偶 w przedstawionych przeze mnie poprzednio wzmacniaczach przy ich normalnej pracy.

Za艂膮cznik:
NAD_C326BEE_79,2W_4L+P.png
NAD_C326BEE_79,2W_4L+P.png [ 52.6 KiB | Przegl膮dane 2749 razy ]


Pozdrawiam
Romek

_________________
伪 尾 危 桅 惟 渭 掳C 卤 鈭 虏 < 鈮 鈮 > ^


G贸ra
 Zobacz profil  
 
PostNapisane: Pt, 12 maja 2017, 08:05 
Offline
2500...3124 posty
2500...3124 posty

Do艂膮czy艂(a): 艢r, 19 listopada 2008, 15:18
Posty: 2804
Romekd napisa艂(a):
Pomiary TBA820M (przy poprzednich pomiarach by艂 to egzemplarz oznaczony numerem 10) przeprowadzi艂em przy obci膮偶eniu 32 惟 i dw贸ch napi臋ciach zasilania, przy 8 V oraz przy 12 V. Naiwnie przypuszcza艂em, 偶e dla obci膮偶enia 32 惟 poziom zniekszta艂ce艅 nieliniowych b臋dzie stosunkowo niski, jednak zniekszta艂cenia okaza艂y si臋 by膰 do艣膰 spore... :(

Ale ten g臋sty grzebie艅 jaki otrzyma艂e艣 przy najwy偶szych mocach (200mV przy zasilaniu 8V oraz 473mV przy 12V) gdzie poszczeg贸lne pr膮偶ki nie tylko s膮 wysokie ale i praktycznie nie malej膮 ze wzrostem rz臋du gdzie艣 tak a偶 do 10 harmonicznej ewidentnie 艣mierdzi mi przesterowaniem wzmacniacza i obcinaniem wierzcho艂k贸w! Szkoda 偶e nie przestawi艂e艣 oscylogram贸w, przynajmniej dla tych przypadk贸w. Tu mo偶na spodziewa膰 si臋 wr臋cz pogarszania sytuacji przez silne USZ: "stara" si臋 ono bowiem wiernie odwzorowa膰 chwilow膮 warto艣膰 sygna艂u wyj艣ciowego p贸ki jeszcze jest w stanie, ale w ko艅cu i ono nie daje rady, co ostatecznie skutkuje bardzo ostrymi za艂amaniami na granicy przesterowania, wi臋kszymi ni偶 przy s艂abym USZ. A takie ostre za艂amania oznaczaj膮 bogactwo wysokich harmonicznych, i jest te偶 intuicyjnie oczywiste 偶e wywo艂uj膮 one o wiele bardziej przykre wra偶enia s艂uchowe ni偶 艂agodne "hamowanie", nawet je艣li to ostatnie zaczyna si臋 wcze艣niej, tym samym dostarczaj膮c wi臋cej harmonicznych, ale przede wszystkim niskiego rz臋du. To dlatego dla lamp podawa艂o si臋 z regu艂y (zw艂aszcza w trybie SE) moc wyj艣ciow膮 przy zniekszta艂ceniach 10%, i nikogo to nie razi艂o. A z tranzystorami a zw艂aszcza uk艂adami scalonymi (gdzie USZ jest prawie zawsze bardzo g艂臋bokie) przy h=10% nie dawa艂oby si臋 wr臋cz s艂ucha膰 bez poczucia dyskomfortu.

Pozdrawiam
Tomek

Ps. Czy Twojego analizatora nie da艂oby si臋 zaprogramowa膰 na pomiar "wa偶onego" wsp贸艂czynnika zniekszta艂ce艅, tj uwzgl臋dniaj膮cego nie tylko poziom poszczeg贸lnych harmonicznych ale r贸wnie偶 ich rz膮d, wg kryteri贸w BBC?


G贸ra
 Zobacz profil  
 
PostNapisane: Pt, 12 maja 2017, 20:57 
Offline
moderator
Avatar u偶ytkownika

Do艂膮czy艂(a): Pt, 11 kwietnia 2003, 22:47
Posty: 3606
Lokalizacja: Zawiercie
Witam.
Tomek Janiszewski napisa艂(a):
Ale ten g臋sty grzebie艅 jaki otrzyma艂e艣 przy najwy偶szych mocach (200mV przy zasilaniu 8V oraz 473mV przy 12V) gdzie poszczeg贸lne pr膮偶ki nie tylko s膮 wysokie ale i praktycznie nie malej膮 ze wzrostem rz臋du gdzie艣 tak a偶 do 10 harmonicznej ewidentnie 艣mierdzi mi przesterowaniem wzmacniacza i obcinaniem wierzcho艂k贸w!

Oba przebiegi wykona艂em dla zniekszta艂ce艅 nieliniowych w okolicach 1%, czyli dla niewielkiego ju偶 przesterowania. Taki poziom wydaje mi si臋 jeszcze akceptowalny podczas s艂uchania (w urz膮dzeniach ni偶szej klasy oczywi艣cie), cho膰 producenci podaj膮 przewa偶nie warto艣ci mocy wyj艣ciowej dla zniekszta艂ce艅 10% (czego w og贸le nie da si臋 ju偶 s艂ucha膰; ale efektownie wychodzi w wykazie parametr贸w uk艂adu). Nie zaskoczy艂a Ci臋 niska sprawno艣膰 przy takich poziomach mocy, mimo stosunkowo wysokiej rezystancji obci膮偶enia (32 惟; dla 艣cis艂o艣ci nale偶a艂oby jeszcze uwzgl臋dni膰 rezystor 56 惟 w bootstrapie, co troch臋 zmieni艂oby te wyniki)?

Tomek Janiszewski napisa艂(a):
Tu mo偶na spodziewa膰 si臋 wr臋cz pogarszania sytuacji przez silne USZ: "stara" si臋 ono bowiem wiernie odwzorowa膰 chwilow膮 warto艣膰 sygna艂u wyj艣ciowego p贸ki jeszcze jest w stanie, ale w ko艅cu i ono nie daje rady, co ostatecznie skutkuje bardzo ostrymi za艂amaniami na granicy przesterowania, wi臋kszymi ni偶 przy s艂abym USZ. A takie ostre za艂amania oznaczaj膮 bogactwo wysokich harmonicznych, i jest te偶 intuicyjnie oczywiste 偶e wywo艂uj膮 one o wiele bardziej przykre wra偶enia s艂uchowe ni偶 艂agodne "hamowanie", nawet je艣li to ostatnie zaczyna si臋 wcze艣niej, tym samym dostarczaj膮c wi臋cej harmonicznych, ale przede wszystkim niskiego rz臋du.

Problem w tym, 偶e nawet dla du偶o mniejszych poziom贸w mocy wyj艣ciowej zniekszta艂cenia pozostaj膮 na stosunkowo wysokim poziomie. Stosuj膮c te uk艂ady we wzmacniaczu s艂uchawkowym (z dobrymi s艂uchawkami) zniekszta艂cenie te po prostu s艂ycha膰 przy ka偶dej mocy, nie da si臋 ich tolerowa膰, gdy偶 wyra藕nie psuj膮 brzmienie (nie wspominaj膮c o du偶ym poziomie szum贸w, kt贸re r贸wnie偶 przeszkadzaj膮...).

Cytuj:
To dlatego dla lamp podawa艂o si臋 z regu艂y (zw艂aszcza w trybie SE) moc wyj艣ciow膮 przy zniekszta艂ceniach 10%, i nikogo to nie razi艂o. A z tranzystorami a zw艂aszcza uk艂adami scalonymi (gdzie USZ jest prawie zawsze bardzo g艂臋bokie) przy h=10% nie dawa艂oby si臋 wr臋cz s艂ucha膰 bez poczucia dyskomfortu.


Masz racj臋, zniekszta艂cenia wprowadzane przez lampy by艂y mniej dokuczliwe. Problem w tym, 偶e na tych nieliniowo艣ciach lamp przy bardziej "g臋stych" sygna艂ach audio tworzy艂y si臋 zniekszta艂cenia intermodulacyjne, kt贸re r贸wnie偶 modyfikowa艂y brzmienie muzyki.

Cytuj:
Ps. Czy Twojego analizatora nie da艂oby si臋 zaprogramowa膰 na pomiar "wa偶onego" wsp贸艂czynnika zniekszta艂ce艅, tj uwzgl臋dniaj膮cego nie tylko poziom poszczeg贸lnych harmonicznych ale r贸wnie偶 ich rz膮d, wg kryteri贸w BBC?


Mo偶na by艂oby doda膰 przed nim filtr psofometryczny (zgodny z przebiegiem charakterystyki "A" u偶ywanej do oznaczania wa偶onego odst臋pu sygna艂u od szum贸w), tylko nie wiem czy mia艂oby to sens. Przy p艂askiej charakterystyce przenoszenia analizatora mierzymy rzeczywiste poziomy zniekszta艂ce艅. Mo偶emy je odpowiednio sumowa膰 (tylko te, kt贸re chcemy) i wylicza膰 z nich zniekszta艂cenia wyst臋puj膮ce w pewnych pasmach. Widzia艂e艣 gdzie艣 stosowanie takich filtr贸w przy pomiarach zniekszta艂ce艅 nieliniowych? Rozumiem sens ich u偶ywania przy pomiarach zak艂贸ce艅 i szum贸w, ale dla zniekszta艂ce艅 harmonicznych? :roll:

Pozdrawiam
Romek

_________________
伪 尾 危 桅 惟 渭 掳C 卤 鈭 虏 < 鈮 鈮 > ^


G贸ra
 Zobacz profil  
 
PostNapisane: Pn, 15 maja 2017, 07:49 
Offline
2500...3124 posty
2500...3124 posty

Do艂膮czy艂(a): 艢r, 19 listopada 2008, 15:18
Posty: 2804
Romekd napisa艂(a):
Nie zaskoczy艂a Ci臋 niska sprawno艣膰 przy takich poziomach mocy, mimo stosunkowo wysokiej rezystancji obci膮偶enia (32 惟; dla 艣cis艂o艣ci nale偶a艂oby jeszcze uwzgl臋dni膰 rezystor 56 惟 w bootstrapie, co troch臋 zmieni艂oby te wyniki)?

A zatem z czym do go艣ci? Prosty rachunek wykazuje 偶e faktyczna rezystancja obci膮偶enia wynosi艂a w tych warunkach 20,36 惟, 艂膮czna moc wydzielana w s艂uchawce oraz rezystorze bootstrapu - 314,3mW, a tym samym sprawno艣膰 - 65%, co nie wygl膮da ju偶 藕le (max. teoretyczna sprawno艣膰 przy pracy w czystej klasie B i braku jakichkolwiek strat napi臋cia wynosi 78,5%). Jeszcze lepiej wygl膮da to przy 12V zasilania: faktyczna moc dostarczana przez uk艂ad scalony wynosi 743,3mW, sprawno艣膰 za艣 - 66,5%. Oczywi艣cie po偶ytek z mocy wydzielanej w rezystorze bootstrapu jest dok艂adnie 偶aden - ale te偶 i kto kaza艂 Ci przy tak wysokim napi臋ciu zasilaj膮cym, i do tego jeszcze obci膮偶eniu wielokrotnie wi臋kszym od katalogowego stosowa膰 rezystor bootstrapu 56 惟, zupe艂nie jak przy 3V zasilania i obci膮偶eniu 4 惟? Intuicja podparta analiz膮 schematu
Obrazek
podpowiada mi 偶e mo偶na by艂o zastosowa膰 rezystor w uk艂adzie bootstrap o rz膮d wielko艣ci wi臋kszy, wtedy jego wp艂yw na obni偶enie sprawno艣ci okaza艂by si臋 niewielki.
Cytuj:
Problem w tym, 偶e nawet dla du偶o mniejszych poziom贸w mocy wyj艣ciowej zniekszta艂cenia pozostaj膮 na stosunkowo wysokim poziomie.

To nale偶y z艂o偶y膰 na karb s艂abej symetrii scalonych par komplementarnych. Je偶eli w jakich艣 tam warunkach kompletnie ju偶 asymetryczna Neywa (lub zbudowany na tranzystorach dyskretnych uk艂ad bida-komplementarny z magnetofonu) wykazuje mniejsze zniekszta艂cenia - powodem mo偶e by膰 np. r贸偶na g艂臋boko艣膰 USZ w ka偶dym z tych uk艂ad贸w. Zawsze jednak rozleg艂y grzebie艅 wysokich harmonicznych 藕le wr贸偶y ich jako艣ci.
Cytuj:
Stosuj膮c te uk艂ady we wzmacniaczu s艂uchawkowym (z dobrymi s艂uchawkami) zniekszta艂cenie te po prostu s艂ycha膰 przy ka偶dej mocy, nie da si臋 ich tolerowa膰, gdy偶 wyra藕nie psuj膮 brzmienie (nie wspominaj膮c o du偶ym poziomie szum贸w, kt贸re r贸wnie偶 przeszkadzaj膮...).

Pisa艂e艣 偶e pod tym wzgl臋dem zdecydowanie lepszy okazuje si臋 LM386. Ale czy uwzgl臋dni艂e艣 tylko THD, czy r贸wnie偶 rozk艂ad poszczeg贸lnych harmonicznych? Nie wiem jak tam zrealizowano stopie艅 ko艅cowy LM386; je偶eli wysokich harmonicznych jest zdecydowanie mniej ni偶 np. w TBA820, to zdecydowanie nie stawia艂bym na konfiguracj臋 prze艂膮cznikow膮, raczej na wzmacniacz r贸偶nicowy (np. z wyj艣ciem poprzez dwa tranzystory PNP w uk艂adzie wsp贸lnej bazy) steruj膮cy par膮 tranzystor贸w ko艅cowych NPN. W ten spos贸b unikni臋to by asymetrii poszczeg贸lnych po艂贸wek sygna艂u wywo艂anej r贸偶nymi w艂a艣ciwo艣ciami cz臋stotliwo艣ciowymi scalonych tranzystor贸w PNP oraz NPN. Zwa偶 ponadto 偶e w uchodz膮cym za spe艂niaj膮cy normy Hi-Fi uk艂adzie scalonym TDA2020 r贸wnie偶 nie stosowano konfiguracji prze艂膮cznikowej, lecz klasyczn膮 quasi-komplementarn膮, jedynie zrezygnowano z wyst臋puj膮cego w uk艂adach mniejszej mocy bootstrapu na rzecz 藕r贸d艂a sta艂opr膮dowego, co przy stosowanych napi臋ciach zasilania nieznacznie tylko pogorszy艂o sprawno艣膰.
Cytuj:
Masz racj臋, zniekszta艂cenia wprowadzane przez lampy by艂y mniej dokuczliwe. Problem w tym, 偶e na tych nieliniowo艣ciach lamp przy bardziej "g臋stych" sygna艂ach audio tworzy艂y si臋 zniekszta艂cenia intermodulacyjne, kt贸re r贸wnie偶 modyfikowa艂y brzmienie muzyki.

A jak "g臋sty" konglomerat najrozmaitszych kombinacji sk艂adowych nawet i mniej "g臋stego" oryginalnego sygna艂u audio mo偶e powsta膰 na nieliniowo艣ciach kt贸rych rz膮d liczy si臋 w dziesi膮tkach?
Cytuj:
Widzia艂e艣 gdzie艣 stosowanie takich filtr贸w przy pomiarach zniekszta艂ce艅 nieliniowych? Rozumiem sens ich u偶ywania przy pomiarach zak艂贸ce艅 i szum贸w, ale dla zniekszta艂ce艅 harmonicznych? :roll:

Sens jest taki aby unikn膮膰 podobnych kfiatk贸w jak podawanie mocy wyj艣ciowej uk艂ad贸w scalonych przy h=10%, zupe艂nie jakby to by艂a lampa ECL86 w konfiguracji SE.

Pozdrawiam
Tomek


G贸ra
 Zobacz profil  
 
PostNapisane: Wt, 16 maja 2017, 10:13 
Offline
2500...3124 posty
2500...3124 posty

Do艂膮czy艂(a): 艢r, 19 listopada 2008, 15:18
Posty: 2804
Jeszcze jedna rzecz jak膮 dopiero teraz sobie u艣wiadomi艂em: 藕r贸d艂a znacznych zniekszta艂ce艅 w TBA820 doszukiwa艂bym si臋 r贸wnie偶 (o ile nie przede wszystkim) w specyficznej konfiguracji 藕r贸d艂a pr膮dowego zasilaj膮cego r贸偶nicowy stopie艅 wej艣ciowy. Jest ono obj臋te bootstrapem, podobnie jak i inne 藕r贸d艂a pr膮dowe tej samej baterii. Taki bootstrap jest niezb臋dny z punktu widzenia 藕r贸d艂a z tranzystorami Q12 i Q16 polaryzuj膮cych stopie艅 ko艅cowy, jednak dla 藕r贸d艂a z tranzystorem Q6 zasilaj膮cego stopie艅 r贸偶nicowy okazuje si臋 wr臋cz szkodliwym. Na tym tranzystorze odk艂ada si臋 praktycznie pe艂na amplituda sygna艂u wyj艣ciowego, a przecie偶 tranzystor w konfiguracji WE (zw艂aszcza pozbawiony rezystora w emiterze) wykazuje pewn膮 przewodno艣膰 wyj艣ciow膮. Tym samym do stopnia wej艣ciowego wprowadzany jest (poprzez emitery) niema艂y sygna艂 wsp贸lny, a jego kompensacja w lustrze pr膮dowym obci膮偶aj膮cym stopie艅 r贸偶nicowy nie musi by膰 doskona艂a. W szczeg贸lno艣ci nie jest doskona艂a dla sygna艂贸w powstaj膮cych w wyniku nielinowo艣ci poszczeg贸lnych z艂膮cz, i w efekcie stopie艅 wej艣ciowy wprowadza swoje zniekszta艂cenia, bez wzgl臋du na to 偶e dzi臋ki USZ ulegaj膮 kompensacji zniekszta艂cenia wnoszone przez pozosta艂e stopnie. Mo偶na by艂o tego unikn膮膰 poprzez pewn膮 rozbudow臋 uk艂adu, mianowicie wydzielenie osobnego 藕r贸d艂a pr膮dowego zasilaj膮cego tylko stopie艅 r贸偶nicowy, kt贸re nie by艂oby obj臋te bootstrapem. Tak jak to zrobiono w TBA790/UL149X)
Za艂膮cznik:
UL1490_98.png
UL1490_98.png [ 77.95 KiB | Przegl膮dane 2303 razy ]

kt贸re jednak nale偶a艂y do starszej generacji uk艂ad贸w scalonych ni偶 TBA820, o czym 艣wiadczy obfito艣膰 rezystor贸w. W szczeg贸lno艣ci rezystory obj臋te bootstrapem (2,8k oraz 3.5k) pe艂ni膮 t臋 sam膮 rol臋 kt贸r膮 w TBA820 pe艂ni膮 odpowiednio Q12 i Q16. Uznano 偶e rozwi膮zanie zawarte w TBA820 psuje niewiele, a uproszczenie schematu jest tego warte.


G贸ra
 Zobacz profil  
 
PostNapisane: Wt, 16 maja 2017, 11:49 
Offline
moderator
Avatar u偶ytkownika

Do艂膮czy艂(a): Pt, 11 kwietnia 2003, 22:47
Posty: 3606
Lokalizacja: Zawiercie
Czo艂em.
Tomek Janiszewski napisa艂(a):
Oczywi艣cie po偶ytek z mocy wydzielanej w rezystorze bootstrapu jest dok艂adnie 偶aden - ale te偶 i kto kaza艂 Ci przy tak wysokim napi臋ciu zasilaj膮cym, i do tego jeszcze obci膮偶eniu wielokrotnie wi臋kszym od katalogowego stosowa膰 rezystor bootstrapu 56 惟, zupe艂nie jak przy 3V zasilania i obci膮偶eniu 4 惟? Intuicja podparta analiz膮 schematu podpowiada mi 偶e mo偶na by艂o zastosowa膰 rezystor w uk艂adzie bootstrap o rz膮d wielko艣ci wi臋kszy, wtedy jego wp艂yw na obni偶enie sprawno艣ci okaza艂by si臋 niewielki.


Tak膮 warto艣膰 zalecali producenci tego uk艂adu, wi臋c pewnie by艂a odpowiednio dobrana do parametr贸w uk艂adu. W nocie katalogowej nie ma te偶 偶adnej informacji, 偶e warto艣膰 tego rezystora mo偶na optymalizowa膰, w zale偶no艣ci od warto艣ci napi臋cia zasilaj膮cego uk艂ad. S膮dz臋 nawet, 偶e 56 惟 stanowi najwy偶sz膮 oporno艣膰, kt贸ra nie powoduje jeszcze widocznego pogorszenia pozosta艂ych parametr贸w wzmacniacza. Dzisiaj nawet wzi膮艂em pierwszy z brzegu uk艂ad z szufladki w moim magazynku i pomiar wykaza艂, 偶e przy 12 V zasilania wyprowadzenie bootstrapu (pin nr 7 TBA820M) pobiera ok. 2,5 mA. Czyli gdybym zwi臋kszy艂 warto艣膰 tego rezystora (jak sugerujesz) o rz膮d wielko艣ci, straci艂bym na nim prawie 1,5 V, co wywo艂a艂oby spadek amplitudy sygna艂u wyj艣ciowego i co na pewno nie poprawi艂oby i tak ju偶 wysokiego poziomu zniekszta艂ce艅 nieliniowych...

Cytuj:
To nale偶y z艂o偶y膰 na karb s艂abej symetrii scalonych par komplementarnych. Je偶eli w jakich艣 tam warunkach kompletnie ju偶 asymetryczna Neywa (lub zbudowany na tranzystorach dyskretnych uk艂ad bida-komplementarny z magnetofonu) wykazuje mniejsze zniekszta艂cenia - powodem mo偶e by膰 np. r贸偶na g艂臋boko艣膰 USZ w ka偶dym z tych uk艂ad贸w. Zawsze jednak rozleg艂y grzebie艅 wysokich harmonicznych 藕le wr贸偶y ich jako艣ci.

Ci膮gle powracasz do tej "symetrii" wzmocnienia pr膮dowego tranzystor贸w ko艅cowych, kt贸ra w moim odczuciu nie ma wi臋kszego znaczenia. Wa偶ne by wzmocnienie pr膮dowe odpowiednich zespo艂贸w po艂膮czonych ze sob膮 tranzystor贸w by艂o wi臋ksze od pewnej minimalnej warto艣ci. W stopniach mocy klasy AB lub B nie ma 偶adnej "pami臋ci" kt贸ra pozwala艂aby pami臋ta膰 jednym tranzystorom, wzmacniaj膮cym dan膮 po艂贸wk臋 sinusoidy, jakie wzmocnienie pr膮dowe maj膮 te wzmacniaj膮ce drug膮 po艂贸wk臋... Tranzystory te i tak pracuj膮 na przemian i jaka艣 specjalna symetria nie jest tu potrzebna. Zreszt膮 zerknij na schemat poni偶ej i napisz, co s膮dzisz o takiej konfiguracji:
Za艂膮cznik:
wzmacniacz_scalony.png
wzmacniacz_scalony.png [ 44.16 KiB | Przegl膮dane 2307 razy ]


Liczba tranzystor贸w i ich wypadkowe wzmocnienia pr膮dowe dla dolnej i g贸rnej po艂贸wki sygna艂u s膮 ca艂kiem r贸偶ne.

Tomek Janiszewski napisa艂(a):
Pisa艂e艣 偶e pod tym wzgl臋dem zdecydowanie lepszy okazuje si臋 LM386. Ale czy uwzgl臋dni艂e艣 tylko THD, czy r贸wnie偶 rozk艂ad poszczeg贸lnych harmonicznych? Nie wiem jak tam zrealizowano stopie艅 ko艅cowy LM386; je偶eli wysokich harmonicznych jest zdecydowanie mniej ni偶 np. w TBA820, to zdecydowanie nie stawia艂bym na konfiguracj臋 prze艂膮cznikow膮, raczej na wzmacniacz r贸偶nicowy (np. z wyj艣ciem poprzez dwa tranzystory PNP w uk艂adzie wsp贸lnej bazy) steruj膮cy par膮 tranzystor贸w ko艅cowych NPN. W ten spos贸b unikni臋to by asymetrii poszczeg贸lnych po艂贸wek sygna艂u wywo艂anej r贸偶nymi w艂a艣ciwo艣ciami cz臋stotliwo艣ciowymi scalonych tranzystor贸w PNP oraz NPN. Zwa偶 ponadto 偶e w uchodz膮cym za spe艂niaj膮cy normy Hi-Fi uk艂adzie scalonym TDA2020 r贸wnie偶 nie stosowano konfiguracji prze艂膮cznikowej, lecz klasyczn膮 quasi-komplementarn膮, jedynie zrezygnowano z wyst臋puj膮cego w uk艂adach mniejszej mocy bootstrapu na rzecz 藕r贸d艂a sta艂opr膮dowego, co przy stosowanych napi臋ciach zasilania nieznacznie tylko pogorszy艂o sprawno艣膰.

Tamto por贸wnanie dotyczy艂o czego艣 innego (ju偶 wylecia艂o mi z g艂owy czego konkretnie... :( ). W艂a艣ciwie to nie sprawdza艂em zawarto艣ci poszczeg贸lnych harmonicznych LM386. W wolnej chwili zrobi臋 tak膮 analiz臋 i wtedy b臋dzie mo偶na przyr贸wna膰 ten uk艂ad do pozosta艂ych. Pami臋tam, 偶e pomiary pasma przenoszenia uk艂ad贸w LM386 wykaza艂y spore rozbie偶no艣ci, w zale偶no艣ci od ich producenta. W jednych g贸rna cz臋stotliwo艣膰 graniczna dla spadku -3 dB wychodzi艂a w okolicach 300 kHz, a w innych by艂o to ponad 1,5 MHz, co mia艂o wp艂yw na stabilno艣膰 uk艂adu przy nie uwzgl臋dnieniu tego parametru przy projektowaniu p艂ytki drukowanej (te "lepsze" potrafi艂y si臋 wzbudza膰 na b艂臋dnie zrobionej p艂ytce monta偶owej).

Tomek Janiszewski napisa艂(a):
Romekd napisa艂(a):
Widzia艂e艣 gdzie艣 stosowanie takich filtr贸w przy pomiarach zniekszta艂ce艅 nieliniowych? Rozumiem sens ich u偶ywania przy pomiarach zak艂贸ce艅 i szum贸w, ale dla zniekszta艂ce艅 harmonicznych? :roll:

Sens jest taki aby unikn膮膰 podobnych kfiatk贸w jak podawanie mocy wyj艣ciowej uk艂ad贸w scalonych przy h=10%, zupe艂nie jakby to by艂a lampa ECL86 w konfiguracji SE.

Dlatego ja maksymaln膮 moc podaj臋 dla ca艂kowitych zniekszta艂ce艅 1% lub mniejszych, a te moce maksymalne w notach katalogowych traktuj臋 z lekkim "przymru偶eniem oka"... :wink:

Pozdrawiam
Romek

_________________
伪 尾 危 桅 惟 渭 掳C 卤 鈭 虏 < 鈮 鈮 > ^


G贸ra
 Zobacz profil  
 
PostNapisane: 艢r, 17 maja 2017, 08:09 
Offline
2500...3124 posty
2500...3124 posty

Do艂膮czy艂(a): 艢r, 19 listopada 2008, 15:18
Posty: 2804
Romekd napisa艂(a):
Tak膮 warto艣膰 zalecali producenci tego uk艂adu, wi臋c pewnie by艂a odpowiednio dobrana do parametr贸w uk艂adu

I przede wszystkim - do napi臋cia zasilania, jakie deklarowali producenci. To ma dzia艂a膰 ju偶 od 3V wzwy偶, wi臋c musieli zastosowa膰 rezystor taki w艂a艣nie, a nie wi臋kszy. Por贸wnaj go sobie z innymi podobnymi ko艣膰mi. I tak dla UL1490-98 ale te偶 i o wiele mocniejszych UL1481 a nawet UL1440 katalogowa warto艣膰 tego rezystora wynosi - 100惟. A wot w UL1480 katalogowo przewidzianym do pracy z obci膮偶eniem 16惟 przy 24V zasilania rezystor ten zosta艂 scalony, za艣 jego warto艣膰 wynosi... 700惟 :!: W czym zatem gorszy mia艂by by膰 UL1482 偶e kr臋ci艂by nosem na zwi臋kszony rezystor przy odpowiednio z艂agodzonych wymaganiach na zasilanie i obci膮偶enie?
Cytuj:
W nocie katalogowej nie ma te偶 偶adnej informacji, 偶e warto艣膰 tego rezystora mo偶na optymalizowa膰, w zale偶no艣ci od warto艣ci napi臋cia zasilaj膮cego uk艂ad.

Taaaaa, a ju偶 zw艂aszcza nie napisali o tym w mainstreamowych mediach, wi臋c jak nie napisali to tego nie ma :wink:
Cytuj:
S膮dz臋 nawet, 偶e 56 惟 stanowi najwy偶sz膮 oporno艣膰, kt贸ra nie powoduje jeszcze widocznego pogorszenia pozosta艂ych parametr贸w wzmacniacza.

Zamiast s膮dzi膰 - lepiej jest przeanalizowa膰 schemat wewn臋trzny, zwykle ostentacyjnie lekcewa偶ony jako zb臋dny i zastanowi膰 si臋 jak to naprawd臋 dzia艂a.
Cytuj:
Dzisiaj nawet wzi膮艂em pierwszy z brzegu uk艂ad z szufladki w moim magazynku i pomiar wykaza艂, 偶e przy 12 V zasilania wyprowadzenie bootstrapu (pin nr 7 TBA820M) pobiera ok. 2,5 mA.

A ma co pobiera膰. Cztery boczne tranzystory pnp tworz膮ce potr贸jne 藕r贸d艂o pr膮dowe (co prawda nie wiadomo czy ich pr膮dy s膮 jednakowe; zale偶y to od powierzchni a w艂a艣ciwie d艂ugo艣ci poszczeg贸lnych kolektor贸w), plus pr膮d spoczynkowy steruj膮cego tranzystora npn pary komplementarnej, przy czym pr膮d tego ten ostatniego jeszcze wzro艣nie przy wysterowaniu, w zale偶no艣ci od oporno艣ci obci膮偶enia zreszt膮. Ale przecie偶 nie inaczej jest w pozosta艂ych, wymienionych wy偶ej wzmacniaczach!
Cytuj:
Czyli gdybym zwi臋kszy艂 warto艣膰 tego rezystora (jak sugerujesz) o rz膮d wielko艣ci, straci艂bym na nim prawie 1,5 V, co wywo艂a艂oby spadek amplitudy sygna艂u wyj艣ciowego i co na pewno nie poprawi艂oby i tak ju偶 wysokiego poziomu zniekszta艂ce艅 nieliniowych...

艁atwo przychodzi Tobie formu艂owanie pochopnych - i nierzadko b艂臋dnych wniosk贸w. Owszem te 1,5V straconego napi臋cia uniemo偶liwi艂oby wr臋cz prac臋 uk艂adu przy 3V napi臋cia zasilania (napi臋cie na ko艅c贸wce bootstrapu zr贸wna艂oby si臋 z napi臋ciem wyj艣ciowym, w wyniku czego tranzystory Q12 i Q16 wesz艂oby w g艂臋bokie nasycenie, ale przy 8 a co dopiero 12V napi臋cia zasilaj膮cego mo偶na sobie na tak膮 strat臋 pozwoli膰. Napi臋cie spoczynkowe na wyj艣ciu wyniesie odpowiednio 4 lub 6V, tym samym r贸偶nica napi臋膰 mi臋dzy ko艅c贸wkami wyj艣cia a bootstrapu b臋dzie wynosi艂a jeszcze co najmniej 2,5V. Spadnie ona co prawda przy wysterowaniu, jednak zapas napi臋cia jest na tyle du偶y 偶e do nasycenia doj艣膰 nie powinno. Przynajmniej o ile nagle nie zapragnie si臋 zast膮pi膰 s艂uchawek 32惟 g艂o艣nikiem 4惟. A p贸ki nie dojdzie do nasycenia - nie pogorszy si臋 wysterowalno艣膰, dzia艂a bowiem bootstrap utrzymuj膮cy sta艂膮 warto艣膰 r贸偶nicy napi臋膰 obu spi臋tych kondensatorem ko艅c贸wek. Prawdopodobny pow贸d stosunkowo du偶ego poziomu zniekszta艂ce艅 UL1482, nawet gdy daleko jest do nasycenia stopnia ko艅cowego i steruj膮cego (obj臋cie bootstrapem 藕r贸d艂a pr膮dowego zasilaj膮cego stopie艅 r贸偶nicowy) om贸wi艂em w dodanym nieco p贸藕niej, poprzednim po艣cie.
Cytuj:
Ci膮gle powracasz do tej "symetrii" wzmocnienia pr膮dowego tranzystor贸w ko艅cowych, kt贸ra w moim odczuciu nie ma wi臋kszego znaczenia. Wa偶ne by wzmocnienie pr膮dowe odpowiednich zespo艂贸w po艂膮czonych ze sob膮 tranzystor贸w by艂o wi臋ksze od pewnej minimalnej warto艣ci.

A ta warto艣膰 powinna by膰 w贸wczas taka aby napi臋ciowy stopie艅 steruj膮cy nie odczuwa艂 czy w danym p贸艂okresie obci膮偶a go wyj艣ciowy uk艂ad Darlingtona z dobrym tranzystorem npn, czy te偶 uk艂ad Sziklatego ze s艂abym tranzystorem pnp. Niestety aby tak si臋 sta艂o - pr膮d spoczynkowy tego stopnia musia艂by by膰 o wiekokrotnie wi臋kszy od maksymalnego pr膮du wej艣ciowego stopnia ko艅cowego, co jak s艂usznie zauwa偶y艂e艣 ju偶 wcze艣niej - nie wchodzi w gr臋 przy zasilaniu bateryjnym.
Cytuj:
W stopniach mocy klasy AB lub B nie ma 偶adnej "pami臋ci" kt贸ra pozwala艂aby pami臋ta膰 jednym tranzystorom, wzmacniaj膮cym dan膮 po艂贸wk臋 sinusoidy, jakie wzmocnienie pr膮dowe maj膮 te wzmacniaj膮ce drug膮 po艂贸wk臋... Tranzystory te i tak pracuj膮 na przemian i jaka艣 specjalna symetria nie jest tu potrzebna.

W艂a艣nie wtedy jest potrzebna je偶eli pracuj膮 na przemian, a wi臋c w klasie AB lub B. W klasie A symetrii mog艂oby w ostateczno艣ci nie by膰, cho膰 i tu symetria redukuje poziom parzystych harmonicznych.
W ko艅cu jednak parowa艂o si臋 tranzystory do uk艂ad贸w przeciwsobnych (nie tylko zreszt膮 komplementarnych, transformatorowych te偶) w dobie element贸w dyskretnych, gdy na rozbudowane uk艂ady Darlingtona/Sziklayego nie mo偶na by艂o sobie pozwoli膰. Niewiedza 贸wczesnych konstruktor贸w? :oops:
Cytuj:
Zreszt膮 zerknij na schemat poni偶ej i napisz, co s膮dzisz o takiej konfiguracji

Jest to jak si臋 domy艣lam - wzmacniacz operacyjny z funkcj膮 MUTE, dedykowany do zastosowa艅 audio?
Cytuj:
Liczba tranzystor贸w i ich wypadkowe wzmocnienia pr膮dowe dla dolnej i g贸rnej po艂贸wki sygna艂u s膮 ca艂kiem r贸偶ne.

A sk膮d ten kategoryczny wniosek? Jakie mo偶e by膰 wzmocnienie tranzystora pnp w tym bida-komplementarnym :wink: uk艂adzie? Je偶eli to typowy tranzystor boczny, to jego wzmocnienie mo偶e wynosi膰 2, z g贸r膮 5. I o tyle r贸偶ni艂oby si臋 wzmocnienie pr膮dowe dla dolnej i g贸rnej po艂贸wki. Gdyby za艣 uzupe艂niono g贸rny uk艂ad Darlingtona o trzeci tranzystor npn, o wzmocnieniu znacznie przekraczaj膮cym 100, to r贸偶nice okaza艂yby si臋 jeszcze wi臋ksze. Ale czy na pewno jest tutaj sens m贸wi膰 o wzmocnieniu dla po艂贸wki dolnej lub g贸rnej? Zwa偶 jak ma艂e s膮 rezystory bocznikuj膮ce z艂膮cza BE tranzystor贸w ko艅cowych. Zaledwie 150惟. Jest zatem wysoce prawdopodobne, 偶e w spoczynku nie p艂ynie przez te tranzystory 偶aden pr膮d. Spadek napi臋cia na trzech diodach polaryzuj膮cych stopie艅 ko艅cowy wystarcza natomiast w zupe艂no艣ci aby otworzy膰 g贸rny wej艣ciowy tranzystor npn, dolny tranzystor pnp i najpewniej tak偶e przedostatni dolny tranzystor npn. P贸ki pr膮d obci膮偶enia nie przekroczy pewnej warto艣ci (a w tego rodzaju zastosowaniach pr膮dy wyj艣ciowe s膮 zwykle niewielkie, z uwagi na znaczne impedancje obci膮偶enia) to tranzystory ko艅cowe nie b臋d膮 przewodzi艂y pr膮du, za to pozosta艂e tranzystory stopnia ko艅cowego nie b臋d膮 si臋 zatyka艂y, tym samym pracuj膮c w klasie A, kiedy to r贸偶nica wzmocnie艅 nie ma istotnego wp艂ywu na poziom zniekszta艂ce艅. Dopiero przy wi臋kszych pr膮dach wyj艣ciowym w艂膮czaj膮 si臋 w trybie ratunkowym tranzystory ko艅cowe, zapewniaj膮c oczekiwany poziom sygna艂u, cho膰 najpewniej kosztem pewnego wzrostu zniekszta艂ce艅. Nie jest to zreszt膮 nic nowego, ju偶 w dobie pierwszych "uniwersalnych" wzmacniaczy operacyjnych, takich jak np. uA709 (MAA502) zaleca艂o si臋 w zastosowaniach audio wst臋pne obci膮偶enie wyj艣cia rezystorem podpi臋tym do ujemnego napi臋cia zasilania. W ten spos贸b wy艂膮cza艂o si臋 z pracy gorszy (wzmocnieniowo i cz臋stotliwo艣ciowo) pod艂o偶owy tranzystor ko艅cowy pnp, a ko艅cowy tranzystor npn zmusza艂o si臋 do pracy w klasie A. Tymczasem oryginalnie oba tranzystory pracowa艂y tam bez polaryzacji wst臋pnej w klasie B a nawet C, za to z lokalnym USZ na emiter tranzystora pnp, poprzedzaj膮cego napi臋ciowy stopie艅 steruj膮cy. Wypisz wymaluj Neywa, cho膰 jednak konstruktorzy uA709 rozumuj膮c podobnie jak ja :wink: uznali 偶e kiepski bo kiepski ale jednak tranzystor pnp lepiej spe艂ni w stopniu ko艅cowym swoj膮 rol臋 ni偶 pozbawiona jakiegokolwiek wzmocnienia pr膮dowego dioda.
http://pdf1.alldatasheet.com/datasheet- ... LM709.html
Cytuj:
Tamto por贸wnanie dotyczy艂o czego艣 innego (ju偶 wylecia艂o mi z g艂owy czego konkretnie... :( ). W艂a艣ciwie to nie sprawdza艂em zawarto艣ci poszczeg贸lnych harmonicznych LM386. W wolnej chwili zrobi臋 tak膮 analiz臋 i wtedy b臋dzie mo偶na przyr贸wna膰 ten uk艂ad do pozosta艂ych. Pami臋tam, 偶e pomiary pasma przenoszenia uk艂ad贸w LM386 wykaza艂y spore rozbie偶no艣ci, w zale偶no艣ci od ich producenta. W jednych g贸rna cz臋stotliwo艣膰 graniczna dla spadku -3 dB wychodzi艂a w okolicach 300 kHz, a w innych by艂o to ponad 1,5 MHz, co mia艂o wp艂yw na stabilno艣膰 uk艂adu przy nie uwzgl臋dnieniu tego parametru przy projektowaniu p艂ytki drukowanej (te "lepsze" potrafi艂y si臋 wzbudza膰 na b艂臋dnie zrobionej p艂ytce monta偶owej).

Jedno z drugim ma szans臋 si臋 wi膮za膰. Im szybszy jest uk艂ad obj臋ty USZ, tym bardziej precyzyjna okazuje si臋 kontrola chwilowej warto艣ci napi臋cia wyj艣ciowego, tym samym malej膮 zniekszta艂cenia. Je偶eli w LM386 zrezygnowano z wykorzystania par komplementarnych do odwracania fazy na korzy艣膰 wzmacniaczy r贸偶nicowych - mog艂oby to t艂umaczy膰 i szersze pasmo, i ewentualnie tak偶e mniejsze zniekszta艂cenia.

Pozdrawiam
Tomek


G贸ra
 Zobacz profil  
 
PostNapisane: Cz, 18 maja 2017, 21:05 
Offline
moderator
Avatar u偶ytkownika

Do艂膮czy艂(a): Pt, 11 kwietnia 2003, 22:47
Posty: 3606
Lokalizacja: Zawiercie
Witam.
Tomek Janiszewski napisa艂(a):
Zamiast s膮dzi膰 - lepiej jest przeanalizowa膰 schemat wewn臋trzny, zwykle ostentacyjnie lekcewa偶ony jako zb臋dny i zastanowi膰 si臋 jak to naprawd臋 dzia艂a.


Tomku, mo偶e nie uwierzysz, ale od tego zawsze zaczynam analiz臋 ka偶dego uk艂adu, je偶eli oczywi艣cie jest to uk艂ad o ma艂ej skali integracji, jak nasze zabytkowe ju偶 uk艂ady wzmacniaczy mocy m.cz., czy np. stabilizatory napi臋cia. Wstawi艂em z ciekawo艣ci do uk艂adu z UL1482M rezystor 560 惟 i przy wy偶szych napi臋ciach zasilania faktycznie dzia艂a poprawnie, cho膰 przy niskich ju偶 nie za bardzo... To co go dyskwalifikuje do bardziej ambitnych zastosowa艅 (jak wzmacniacze s艂uchawkowe Hi-Fi), to wysoki poziom zniekszta艂ce艅 i wysokie szumy, a nie niska sprawno艣膰. Te zabawy pokaza艂y mi co艣, co mnie nieco zaskoczy艂o. Wiesz, 偶e najlepszymi parametrami (pod wzgl臋dem mocy wyj艣ciowej i dobrej liniowo艣ci) charakteryzowa艂y si臋 uk艂ady wyprodukowane przez nasze krajowe CEMI? Zbada艂em uk艂ady wielu firm i to jednak nasze okaza艂y si臋 najlepsze... :D Poza tym przekona艂em si臋, 偶e wi臋kszo艣膰 dost臋pnych obecnie w handlu (np. na znanym portalu aukcyjnym; by膰 mo偶e nie wszystkie s膮 takie...) "orygina艂y" TBA820M, to wyj膮tkowe buble, kt贸rych jedyn膮 zalet膮 jest to, 偶e w og贸le jako艣 dzia艂aj膮 (nie wybuchaj膮 i co艣 tam z g艂o艣nika s艂ycha膰)... :wink: Przeci臋tny kupuj膮cy nie mierzy przecie偶 maksymalnej mocy wyj艣ciowej, nie bada sprawno艣ci i zniekszta艂ce艅, wi臋c mo偶na mu "wcisn膮膰" byle co...

Tomek Janiszewski napisa艂(a):
艁atwo przychodzi Tobie formu艂owanie pochopnych - i nierzadko b艂臋dnych wniosk贸w. Owszem te 1,5V straconego napi臋cia uniemo偶liwi艂oby wr臋cz prac臋 uk艂adu przy 3V napi臋cia zasilania (napi臋cie na ko艅c贸wce bootstrapu zr贸wna艂oby si臋 z napi臋ciem wyj艣ciowym, w wyniku czego tranzystory Q12 i Q16 wesz艂oby w g艂臋bokie nasycenie, ale przy 8 a co dopiero 12V napi臋cia zasilaj膮cego mo偶na sobie na tak膮 strat臋 pozwoli膰.


To nie jakie艣 ostateczne moje wnioski, a przychodz膮ce do g艂owy podczas pisania postu hipotezy, poddawane pod ewentualn膮 dyskusj臋. Ale mi艂o, 偶e si臋 do nich odnios艂e艣 :wink: Na razie nie sprawdzi艂em jak wi臋ksza warto艣膰 rezystora w bootstrapie wp艂ywa na zniekszta艂cenia, gdy偶 znowu brakuje mi czasu na hobbystyczne zabawy, ale jak b臋d臋 mia艂 nieco wi臋cej "luzu", pewnie je zbadam.

Tomek Janiszewski napisa艂(a):
A ta warto艣膰 powinna by膰 w贸wczas taka aby napi臋ciowy stopie艅 steruj膮cy nie odczuwa艂 czy w danym p贸艂okresie obci膮偶a go wyj艣ciowy uk艂ad Darlingtona z dobrym tranzystorem npn, czy te偶 uk艂ad Sziklatego ze s艂abym tranzystorem pnp. Niestety aby tak si臋 sta艂o - pr膮d spoczynkowy tego stopnia musia艂by by膰 o wielokrotnie wi臋kszy od maksymalnego pr膮du wej艣ciowego stopnia ko艅cowego, co jak s艂usznie zauwa偶y艂e艣 ju偶 wcze艣niej - nie wchodzi w gr臋 przy zasilaniu bateryjnym.


Co potwierdza r贸wnie偶 moje wcze艣niejsze uwagi, 偶e czasem warto stosowa膰 wi臋cej tranzystor贸w w stopniach wyj艣ciowych, uzyskuj膮c wy偶sze ich wypadkowe wzmocnienie pr膮dowe i przez to mniej obci膮偶aj膮c napi臋ciowy stopie艅 tranzystorowy uzyskiwa膰 mniejsze zniekszta艂cenia, kosztem pewnego niewielkiego spadku maksymalnej mocy wyj艣ciowej. Nieraz ma艂e zniekszta艂cenia s膮 wa偶niejsze od du偶ej mocy wyj艣ciowej i du偶ej sprawno艣ci, np. we wzmacniaczach s艂uchawkowych.

Tomek Janiszewski napisa艂(a):
Prawdopodobny pow贸d stosunkowo du偶ego poziomu zniekszta艂ce艅 UL1482, nawet gdy daleko jest do nasycenia stopnia ko艅cowego i steruj膮cego (obj臋cie bootstrapem 藕r贸d艂a pr膮dowego zasilaj膮cego stopie艅 r贸偶nicowy) om贸wi艂em w dodanym nieco p贸藕niej, poprzednim po艣cie.


Zgadzam si臋 tym wnioskiem. To po艂膮czenie 藕r贸d艂a pr膮dowego, zasilaj膮cego stopie wst臋pne, z wyj艣ciem wzmacniacza poprzez bootstrap jest do艣膰 niefortunne...

Tomek Janiszewski napisa艂(a):
W ko艅cu jednak parowa艂o si臋 tranzystory do uk艂ad贸w przeciwsobnych (nie tylko zreszt膮 komplementarnych, transformatorowych te偶) w dobie element贸w dyskretnych, gdy na rozbudowane uk艂ady Darlingtona/Sziklayego nie mo偶na by艂o sobie pozwoli膰. Niewiedza 贸wczesnych konstruktor贸w? :oops:


Te wcze艣niejsze wzmacniacze, budowane jeszcze na tranzystorach germanowych cechowa艂y si臋 stosunkowo niskim wzmocnieniem przy otwartej p臋tli sprz臋偶enia zwrotnego i do艣膰 p艂ytkim dzia艂aniem sprz臋偶enia po zamkni臋ciu p臋tli (w wykonaniu amatorskim czasem w og贸le nie mia艂y ujemnego sprz臋偶enia zwrotnego). Parowanie tranzystor贸w pozwala艂o zminimalizowa膰 zniekszta艂cenia i na wst臋pie odrzuci膰 tranzystory o wzmocnieniu zbyt ma艂ym do danego uk艂adu wzmacniacza. P贸藕niej uk艂ady stawa艂y si臋 coraz bardziej rozbudowane i mia艂y coraz wi臋kszy zapas wzmocnienia przed zamkni臋ciem p臋tli. Napi臋ciowe wzmocnienie wzmacniacza potrafi艂o dla DC przy otwartej p臋tli dochodzi膰 do 100...150 dB i by艂o przez sprz臋偶enie ujemne redukowane do 20...30 dB. Uk艂ady stawa艂y si臋 te偶 coraz szybsze. Germanowe tranzystory wi臋kszej mocy mia艂y cz臋stotliwo艣膰 graniczn膮 na poziomie kilkudziesi臋ciu lub lub co najwy偶ej kilkuset kHz. Kultowe 2N3055 z pocz膮tku produkcji wzmacnia艂y do 0,8 MHz, a p贸藕niejsze do 2...3 MHz. W latach 80. i 90. zesz艂ego wieku zacz臋艂y si臋 na rynku coraz cz臋艣ciej pojawia膰 tranzystory krzemowe nowych typ贸w, o du偶ej mocy i cz臋stotliwo艣ciach granicznych le偶膮cych w zakresie 20...80 MHz, co spowodowa艂o, 偶e problem z odkrytymi wcze艣niej zniekszta艂ceniami TIM zosta艂 skutecznie rozwi膮zany.
Wsp贸艂cze艣nie produkowane tranzystory NPN i PNP nadal do艣膰 znacznie r贸偶ni膮 si臋 przebiegiem charakterystyk. Przy po艂膮czeniu tych tranzystor贸w w uk艂ady Darlingtona r贸偶nice mi臋dzy nimi jeszcze si臋 pot臋guj膮, co praktycznie uniemo偶liwia ich wzajemne dobieranie w podobne do siebie pary. Charakterystyki tranzystor贸w npn i pnp "rozje偶d偶aj膮" si臋 kompletnie przy r贸偶nych pr膮dach i jeszcze bardzo zmieniaj膮 przy rosn膮cych temperaturach z艂膮cz. Ich dobranie staje si臋 przez to niemo偶liwe, cho膰 mimo to takie r贸偶ni膮ce si臋 parametrami p贸艂przewodniki s膮 stosowane we wzmacniaczach audio o ca艂kiem niez艂ych parametrach. Nie obra藕 si臋, ale Twoje teorie nie maj膮 w ich przypadku najmniejszego zastosowania... :?
Poni偶ej zamieszczam charakterystyki tranzystor贸w Darlingtona typu TIP142 oraz TIP 147, kt贸re cz臋sto widywa艂em we wzmacniaczach audio. Zobacz jak przebiegaj膮 charakterystyki dla temperatur 25掳C i 100掳C, czyli dla typowego przedzia艂u, w jakim najcz臋艣ciej pracuj膮 tranzystory mocy zamontowane na radiatorach we wzmacniaczach m.cz. (dla odr贸偶nienia zaznaczy艂em je kolorami zielonym i czerwonym; warto艣ci wzmocnie艅 z boku ka偶dej z tabelek te偶 s膮 niestety r贸偶ne...):

Za艂膮cznik:
TIP142_TIP147.png
TIP142_TIP147.png [ 67.28 KiB | Przegl膮dane 2118 razy ]


Tomek Janiszewski napisa艂(a):
Romekd napisa艂(a):
Zreszt膮 zerknij na schemat poni偶ej i napisz, co s膮dzisz o takiej konfiguracji


Jest to jak si臋 domy艣lam - wzmacniacz operacyjny z funkcj膮 MUTE, dedykowany do zastosowa艅 audio?

Romekd napisa艂(a):
Liczba tranzystor贸w i ich wypadkowe wzmocnienia pr膮dowe dla dolnej i g贸rnej po艂贸wki sygna艂u s膮 ca艂kiem r贸偶ne.

A sk膮d ten kategoryczny wniosek? Jakie mo偶e by膰 wzmocnienie tranzystora pnp w tym bida-komplementarnym :wink: uk艂adzie? Je偶eli to typowy tranzystor boczny, to jego wzmocnienie mo偶e wynosi膰 2, z g贸r膮 5. I o tyle r贸偶ni艂oby si臋 wzmocnienie pr膮dowe dla dolnej i g贸rnej po艂贸wki. Gdyby za艣 uzupe艂niono g贸rny uk艂ad Darlingtona o trzeci tranzystor npn, o wzmocnieniu znacznie przekraczaj膮cym 100, to r贸偶nice okaza艂yby si臋 jeszcze wi臋ksze. Ale czy na pewno jest tutaj sens m贸wi膰 o wzmocnieniu dla po艂贸wki dolnej lub g贸rnej? Zwa偶 jak ma艂e s膮 rezystory bocznikuj膮ce z艂膮cza BE tranzystor贸w ko艅cowych. Zaledwie 150惟. Jest zatem wysoce prawdopodobne, 偶e w spoczynku nie p艂ynie przez te tranzystory 偶aden pr膮d. Spadek napi臋cia na trzech diodach polaryzuj膮cych stopie艅 ko艅cowy wystarcza natomiast w zupe艂no艣ci aby otworzy膰 g贸rny wej艣ciowy tranzystor npn, dolny tranzystor pnp i najpewniej tak偶e przedostatni dolny tranzystor npn. P贸ki pr膮d obci膮偶enia nie przekroczy pewnej warto艣ci (a w tego rodzaju zastosowaniach pr膮dy wyj艣ciowe s膮 zwykle niewielkie, z uwagi na znaczne impedancje obci膮偶enia) to tranzystory ko艅cowe nie b臋d膮 przewodzi艂y pr膮du, za to pozosta艂e tranzystory stopnia ko艅cowego nie b臋d膮 si臋 zatyka艂y, tym samym pracuj膮c w klasie A, kiedy to r贸偶nica wzmocnie艅 nie ma istotnego wp艂ywu na poziom zniekszta艂ce艅. Dopiero przy wi臋kszych pr膮dach wyj艣ciowym w艂膮czaj膮 si臋 w trybie ratunkowym tranzystory ko艅cowe, zapewniaj膮c oczekiwany poziom sygna艂u, cho膰 najpewniej kosztem pewnego wzrostu zniekszta艂ce艅.


Niestety Tomku, nie trafi艂e艣. Nie jest to wzmacniacz operacyjny, a jedna z najlepszych scalonych ko艅c贸wek mocy typu LM3886 (opracowana przez firm臋 Texas Instruments), montowana r贸wnie偶 w wielu aktywnych kolumnach g艂o艣nikowych, w tym r贸wnie偶 w profesjonalnych g艂o艣nikowych "monitorach" studyjnych. Uk艂ad wyj艣ciowy, zbudowany w tak pogardzanej przez Ciebie (przez prawie 10 lat na r贸偶nych forach) konfiguracji bida-komplementarnej zosta艂 uznany przez wiele firm za najlepszy do stosowania w wysokiej klasy scalonych wzmacniaczach mocy. Typowe zniekszta艂cenia nieliniowe tego uk艂adu scalonego dla pe艂nej mocy wyj艣ciowej wynosz膮 tylko 0,03%. Identycznie rozwi膮zane zosta艂y r贸wnie偶 inne wysokiej klasy scalone ko艅c贸wki mocy (ten sam krytykowany przez Ciebie uk艂ad bida-komplementarny), np. LM3875 (National Semiconductor; bardzo lubiany przez konstruktor贸w-amator贸w, a nawet przez audiofil贸w - popularne GAINCLONE; za艂膮cznik poni偶ej przedstawia wewn臋trzn膮 budow臋 bez widocznych element贸w wchodz膮cych w sk艂ad obwod贸w zabezpiecze艅 termicznych i nadpr膮dowych):

Za艂膮cznik:
LM3875.png
LM3875.png [ 24.56 KiB | Przegl膮dane 2118 razy ]


Jestem niemal pewny, wbrew temu co napisa艂e艣, 偶e tranzystory pnp w tych nowoczesnych uk艂adach scalonych maj膮 wzmocnienie pr膮dowe wi臋ksze ni偶 5...

Pozdrawiam
Romek

_________________
伪 尾 危 桅 惟 渭 掳C 卤 鈭 虏 < 鈮 鈮 > ^


G贸ra
 Zobacz profil  
 
PostNapisane: Pt, 19 maja 2017, 08:06 
Offline
2500...3124 posty
2500...3124 posty

Do艂膮czy艂(a): 艢r, 19 listopada 2008, 15:18
Posty: 2804
Romekd napisa艂(a):
Wstawi艂em z ciekawo艣ci do uk艂adu z UL1482M rezystor 560 惟 i przy wy偶szych napi臋ciach zasilania faktycznie dzia艂a poprawnie, cho膰 przy niskich ju偶 nie za bardzo...

Zg艂asza艂e艣 zastrze偶enia co do niskiej sprawno艣ci w konkretnych warunkach obci膮偶enia i zasilania. I przy takim za艂o偶eniu zaproponowa艂em zwi臋kszenie rezystora. Te ko艣ci istotnie by艂y konstuowane pod k膮tem jak najmniejszego minimalnego napi臋cia zasilania, w urz膮dzeniach takich jak kieszonkowe radyjka i walkmany. Ale stosowane do tych urz膮dze艅 s艂uchawki ni偶szej klasy mo偶na by艂o z powodzeniem w艂膮czy膰 w uk艂ad bootstrap (tj do plusa zasilania). Niedu偶y pr膮d sta艂y nie spowoduje dalszego pogorszenia ich i tak ju偶 marnych parametr贸w, a sprawno艣膰 b臋dzie w贸wczas wysoka (jak na tak niskie napi臋cie zasilania), i minimalne napi臋cie zasilaj膮ce nie wzro艣nie.
Cytuj:
To co go dyskwalifikuje do bardziej ambitnych zastosowa艅 (jak wzmacniacze s艂uchawkowe Hi-Fi), to wysoki poziom zniekszta艂ce艅 i wysokie szumy, a nie niska sprawno艣膰.

To jest przypad艂o艣膰 wielu uk艂ad贸w scalonych, nie tylko wzmacniaczy mocy. Kolega ze studi贸w nazywa艂 UL1321 podw贸jnym niezr贸wnowa偶onym generatorem szum贸w z tranzystorem :wink:
Cytuj:
Poza tym przekona艂em si臋, 偶e wi臋kszo艣膰 dost臋pnych obecnie w handlu (np. na znanym portalu aukcyjnym; by膰 mo偶e nie wszystkie s膮 takie...) "orygina艂y" TBA820M, to wyj膮tkowe buble, kt贸rych jedyn膮 zalet膮 jest to, 偶e w og贸le jako艣 dzia艂aj膮 (nie wybuchaj膮 i co艣 tam z g艂o艣nika s艂ycha膰)... :wink:

Mo偶e to jakie chi艅skie chipy pakowane do obud贸w z nazw膮 oryginalnej firmy? :oops:
Cytuj:
Na razie nie sprawdzi艂em jak wi臋ksza warto艣膰 rezystora w bootstrapie wp艂ywa na zniekszta艂cenia,

Mo偶na si臋 spodziewa膰 偶e nieco wzrosn膮, bowiem impedancja wyj艣ciowa tranzystora w uk艂adzie WE (u偶ytego w 藕r贸dle pr膮dowym zasilaj膮cym stopie艅 wyj艣ciowy) maleje wraz ze spadkiem UCE. Nie przypuszczam jednak aby ten wzrost zniekszta艂ce艅 mia艂 zdyskwalifikowa膰 UL1482 w zastosowaniach do jakich zosta艂 pomy艣lany.
Cytuj:
Nieraz ma艂e zniekszta艂cenia s膮 wa偶niejsze od du偶ej mocy wyj艣ciowej i du偶ej sprawno艣ci, np. we wzmacniaczach s艂uchawkowych.

Dla mnie sprawa jest oczywista: wzmacniacze s艂uchawkowe wysokiej klasy, nawet przeciwsobne ale zasilanie z sieci powinny pracowa膰 w klasie A.
Cytuj:
To po艂膮czenie 藕r贸d艂a pr膮dowego, zasilaj膮cego stopie wst臋pne, z wyj艣ciem wzmacniacza poprzez bootstrap jest do艣膰 niefortunne...

Wskazane by艂oby zatem przebada膰 pod k膮tem zniekszta艂ce艅 nie tylko archaiczne UL149X (z rozdzielonymi 藕r贸d艂ami pr膮dowymi dla stopnia wst臋pnego i ko艅cowego) ale i nowocze艣niejsz膮 rodzin臋 UL1440, UL1480 i UL1481, gdzie z racji zastosowania niesymetrycznego stopnia wej艣ciowego obj臋te bootstrapem zespolone 藕r贸d艂o pr膮dowe obs艂uguje wy艂膮cznie stopie艅 mocy. Przy czym szczeg贸lnie ten ostatni ma jeszcze do艣膰 niskie minimalne napi臋cie zasilania. Co prawda pr膮d spoczynkowy oka偶e si臋 pewnie du偶y w ka偶dym z tych przypadk贸w, zw艂aszcza pierwszym.
Cytuj:
Te wcze艣niejsze wzmacniacze cechowa艂y si臋 stosunkowo niskim wzmocnieniem przy otwartej p臋tli sprz臋偶enia zwrotnego i do艣膰 p艂ytkim dzia艂aniem sprz臋偶enia po zamkni臋ciu p臋tli.

Albo i praktycznie wcale nie mia艂y USZ, a jednak dawa艂y si臋 s艂ucha膰.
Cytuj:
P贸藕niej uk艂ady stawa艂y si臋 coraz bardziej rozbudowane i mia艂y coraz wi臋kszy zapas wzmocnienia przed zamkni臋ciem p臋tli. Napi臋ciowe wzmocnienie wzmacniacza potrafi艂o dla DC przy otwartej p臋tli dochodzi膰 do 100...150 dB i by艂o przez sprz臋偶enie ujemne redukowane do 20...30 dB. Uk艂ady stawa艂y si臋 te偶 coraz szybsze. Germanowe tranzystory wi臋kszej mocy mia艂y cz臋stotliwo艣膰 graniczn膮 na poziomie kilkudziesi臋ciu lub lub co najwy偶ej kilkuset kHz. Kultowe 2N3055 z pocz膮tku produkcji wzmacnia艂y do 0,8 MHz, a p贸藕niejsze do 2...3 MHz. W latach 80. i 90. zesz艂ego wieku zacz臋艂y si臋 na rynku coraz cz臋艣ciej pojawia膰 tranzystory krzemowe nowych typ贸w, o du偶ej mocy i cz臋stotliwo艣ciach granicznych le偶膮cych w zakresie 20...80 MHz, co spowodowa艂o, 偶e problem z odkrytymi wcze艣niej zniekszta艂ceniami TIM zosta艂 skutecznie rozwi膮zany.

Ale zanim doceniono znaczenie szybko艣ci wzmacniacza obj臋tego silnym USZ - zniekszta艂cenia TIM by艂y istotnym problemem. Podobnie jak du偶e "statyczne" zniekszta艂cenia intermodulacyjne we wzmacniaczach cechuj膮cych si臋 znacznym poziomem zniekszta艂ce艅 harmonicznych wysokiego rz臋du, w kt贸rych w艂a艣nie dla unikni臋cia zniekszta艂ce艅 TIM g艂臋boko艣膰 USZ ograniczono.
Cytuj:
Wsp贸艂cze艣nie produkowane tranzystory NPN i PNP nadal do艣膰 znacznie r贸偶ni膮 si臋 przebiegiem charakterystyk. Przy po艂膮czeniu tych tranzystor贸w w uk艂ady Darlingtona r贸偶nice mi臋dzy nimi jeszcze si臋 pot臋guj膮, co praktycznie uniemo偶liwia ich wzajemne dobieranie w podobne do siebie pary. Charakterystyki tranzystor贸w npn i pnp "rozje偶d偶aj膮" si臋 kompletnie przy r贸偶nych pr膮dach i jeszcze bardzo zmieniaj膮 przy rosn膮cych temperaturach z艂膮cz. Ich dobranie staje si臋 przez to niemo偶liwe, cho膰 mimo to s膮 stosowane we wzmacniaczach audio o ca艂kiem niez艂ych parametrach. Nie obra藕 si臋, ale Twoje teorie nie maj膮 w tym przypadku najmniejszego zastosowania... :?
.
Ale偶 prosz臋 bardzo. Niech obra偶aj膮 si臋 producenci scalonych uk艂ad贸w Darlingtona,, bo w moich konstrukcjach nie maj膮 one najmniejszego zastosowania :P Oczywist膮 ich wad膮 (w por贸wnaniu z komplementarnymi uk艂adami Sziklayego) s膮 wi臋ksze straty napi臋cia zasilaj膮cego stopie艅 steruj膮cy, nie maj膮 one za艣 zalety uk艂ad贸w Darlingtona sk艂adanych z pojedynczych tranzystor贸w, w postaci mo偶liwo艣ci spi臋cia baz tranzystor贸w ko艅cowych przez ma艂y rezystor, nie maj膮cy po艂膮czenia z szyn膮 wyj艣ciow膮, w przeciwie艅stwie do scalonych w obudowach uk艂ad贸w Darlingtona rezystor贸w bocznikuj膮cych z艂膮cza B-E. Taki mi臋dzybazowy rezystor pozwala skutecznie prze艂adowywa膰 pojemno艣ci wej艣ciowe tranzystor贸w ko艅cowych, a przy tym w najmniejszym nawet stopniu nie kradnie pr膮du wej艣ciowego, kt贸ry w ca艂o艣ci dociera do baz tranzystor贸w ko艅cowych. Aby osi膮gn膮膰 taki rezultat ze scalonymi uk艂adami Darlingtona nale偶a艂oby wyeliminowa膰 rezystory scalone, za to wyprowadzi膰 czwart膮 ko艅c贸wk臋 po艂膮czonych ze sob膮 bazy tranzystora ko艅cowego i emitera poprzedzaj膮cego. Ale to wyj膮tek, widzia艂em zdaje si臋 tylko jeden typ tak wykonanego scalonego uk艂adu Darlingotona, o komplementarnym do niego elemencie nie by艂o co marzy膰. Ponadto tym u偶ycie uk艂ad贸w Darlingtona z element贸w dyskretnych pozwala rozdzieli膰 r贸wnie偶 i kolektory tranzystor贸w, co daje mo偶liwo艣膰 zasilania podwy偶szonym napi臋ciem wszystkich tranzystor贸w opr贸cz ko艅cowych, gdy zale偶y nam na szczeg贸lnie wysokiej sprawno艣ci.
Cytuj:
Niestety Tomku, nie trafi艂e艣. Nie jest to wzmacniacz operacyjny, a jedna z najlepszych scalonych ko艅c贸wek mocy typu LM3886 (opracowana przez firm臋 Texas Instruments),

Heh, oznaczenie do艣膰 aluzyjne. Mimo to LM386 musia艂 mie膰 konfiguracj臋 zupe艂nie inn膮, ju偶 cho膰by na nietypowo do艂膮czone elementy do ko艅c贸wek wej艣ciowych. I marn膮 symetri臋 napi臋cia na wyj艣ciu, chyba 偶eby si臋 okaza艂o 偶e u偶yte przeze mnie egzemplarze by艂y bublami podobnymi do badanych przez Ciebie "oryginalnych" TBA820.
Cytuj:
Uk艂ad wyj艣ciowy, zbudowany w tak pogardzanej przez Ciebie (przez prawie 10 lat na r贸偶nych forach) konfiguracji bida-komplementarnej zosta艂 uznany przez wiele firm za najlepszy do stosowania w wysokiej klasy scalonych wzmacniaczach mocy.

Z naciskiem na scalonych.
Cytuj:
Typowe zniekszta艂cenia nieliniowe tego uk艂adu scalonego dla pe艂nej mocy wyj艣ciowej wynosz膮 tylko 0,03%.

Zapewne poza du偶膮 g艂臋boko艣ci膮 USZ oraz dobrymi w艂a艣ciwo艣ciami cz臋stotliwo艣ciowymi tranzystor贸w ko艅cowych swoje robi膮 tak偶e znikome odleg艂o艣ci obj臋tych USZ element贸w scalonych. Zdecydowanie podejrzliwie patrz臋, i w swoich konstrukcjach nigdy nie stosuj臋 radiator贸w odleg艂ych od p艂ytki drukowanej ko艅c贸wki mocy i po艂膮czonej z ni膮 pyt膮 wij膮cych si臋 i poskr臋canych p臋t. :oops: Jak ko艅c贸wka jest szczeg贸lnie skomplikowana - montuj臋 na jednej p艂ytce, tej montowanej na radiatorze elementy zwi膮zane bezpo艣rednio z tranzystorami ko艅cowymi, pozosta艂e za艣 - na drugiej p艂ytce, usytuowanej r贸wnolegle do pierwszej i po艂膮czonej z ni膮 szeregiem prostych drucianych szpilek.
Cytuj:
Identycznie rozwi膮zane zosta艂y r贸wnie偶 inne wysokiej klasy scalone ko艅c贸wki mocy (ten sam krytykowany przez Ciebie uk艂ad bida-komplementarny), np. LM3875 (National Semiconductor; bardzo lubiany przez konstruktor贸w-amator贸w, a nawet przez audiofil贸w - popularne GAINCLONE; za艂膮cznik poni偶ej przedstawia wewn臋trzn膮 budow臋 bez widocznych element贸w wchodz膮cych w sk艂ad obwod贸w zabezpiecze艅 termicznych i nadpr膮dowych):

To si臋 niewiele r贸偶ni od LM3886, g艂贸wnie brakiem mjutowania kt贸ra to opcja wraz z nieuwidocznieniem zabezpiecze艅 zmyli艂a mnie co do przeznaczenia uk艂adu.
Cytuj:
Jestem niemal pewny, wbrew temu co napisa艂e艣, 偶e tranzystory pnp w tych nowoczesnych uk艂adach scalonych maj膮 wzmocnienie pr膮dowe wi臋ksze ni偶 5...

No to niech maj膮 i 20. Je偶eli odpowiadaj膮ce im tranzystory npn maj膮 wzmocnienie na poziomie 300, to w najlepszym razie mo偶na powiedzie膰, 偶e zastosowanie uk艂adu quasi-komplementarnego w miejsce bida-komplementarnego da艂oby praktycznie tak膮 sam膮 asymetri臋, tyle 偶e w drug膮 stron臋. Niedasie jednak tego powiedzie膰 o uk艂adach zbudowanych z tranzystor贸w dyskretnych. Nawet je艣li w konfiguracji bida-komplementarnej w jednej ga艂臋zi zastosuje si臋 pojedynczy BD354C, w drugiej za艣 - uk艂ad Sziklayego z BD354A oraz BC177A, to asymetria i tak b臋dzie niepor贸wnanie gorsza w por贸wnaniu z ka偶d膮 inn膮 "normaln膮" konfiguracj膮, czy to quasi-komplementarn膮 z BD354B+BC107B/BD354B/BC177B, czy to pe艂nokomplementarn膮, zar贸wno samotnymi BD354C/BD355C jak i z tymi samymi tranzystorami mocy plus BC107B/BC177B w dowolnej konfiguracji. Nie lepiej b臋dzie zreszt膮 i w ko艅c贸wce zawieraj膮cej 3 sztuki BD354C, w tym jedna w po艂膮czeniu diodowym, nawet je艣li parametry wszystkich tranzystor贸w (npn!) b臋d膮 identyczne jak spod ig艂y :P

Pozdrawiam
Tomek


G贸ra
 Zobacz profil  
 
PostNapisane: N, 11 czerwca 2017, 17:07 
Offline
moderator
Avatar u偶ytkownika

Do艂膮czy艂(a): Pt, 11 kwietnia 2003, 22:47
Posty: 3606
Lokalizacja: Zawiercie
Witam.
Dopiero dzisiaj znalaz艂em chwil臋, by kontynuowa膰 ten temat i ustosunkowa膰 si臋 do Twojej wypowiedzi Tomku. Tak to ju偶 jest z tym naszym hobby, 偶e nie mo偶na mu po艣wi臋ci膰 tyle czasu ile by si臋 chcia艂o - praca, terminy, obowi膮zki... :oops:

Tomek Janiszewski napisa艂(a):
Zg艂asza艂e艣 zastrze偶enia co do niskiej sprawno艣ci w konkretnych warunkach obci膮偶enia i zasilania. I przy takim za艂o偶eniu zaproponowa艂em zwi臋kszenie rezystora. Te ko艣ci istotnie by艂y konstuowane pod k膮tem jak najmniejszego minimalnego napi臋cia zasilania, w urz膮dzeniach takich jak kieszonkowe radyjka i walkmany. Ale stosowane do tych urz膮dze艅 s艂uchawki ni偶szej klasy mo偶na by艂o z powodzeniem w艂膮czy膰 w uk艂ad bootstrap (tj do plusa zasilania). Niedu偶y pr膮d sta艂y nie spowoduje dalszego pogorszenia ich i tak ju偶 marnych parametr贸w, a sprawno艣膰 b臋dzie w贸wczas wysoka (...)


Pisa艂em o sprawno艣ci, ale i inne parametry tamtych uk艂ad贸w wypada艂y w pomiarach do艣膰 marnie. Przy mocy wyj艣ciowej, dla kt贸rej poziom wprowadzanych przez uk艂ad zniekszta艂ce艅 by艂 jeszcze akceptowalny dla ucha, sprawno艣膰 energetyczna nie by艂a zbyt du偶a. Trzeba jednak pami臋ta膰, 偶e wymagania stawiane tym wszystkim scalonym ko艅c贸wkom mocy, stosowanym w popularnych sprz臋tach RTV, nie by艂y zbyt wysokie, nie by艂y to przecie偶 uk艂ady klasy "Hi-Fi". Ich g艂贸wne zalety stanowi艂y: prostota konstrukcji wzmacniacza m.cz., brak transformatork贸w wyj艣ciowych i steruj膮cych, brak potencjometr贸w ustalaj膮cych punkty pracy p贸艂przewodnik贸w, poprawna praca w do艣膰 szerokim zakresie napi臋膰 zasilaj膮cych i temperatur, miniaturyzacja urz膮dzenia. Poza tym przeci臋tny elektronik-amator z regu艂y nie mia艂 dost臋pu w tamtych czasach do jakiejkolwiek specjalistycznej aparatury pomiarowej, kt贸ra pozwala艂aby zmierzy膰 i zweryfikowa膰 bardziej "wyrafinowane" parametry z katalogu, poza warto艣ciami pr膮d贸w, napi臋膰 zasilaj膮cych i napi臋cia wyj艣ciowego. Ma艂o kto dysponowa艂 oscyloskopem... W czasach gdy by艂em nastolatkiem cz艂owiek si臋 cieszy艂, gdy po zmontowaniu jakiego艣 uk艂adu, ten w og贸le zaczyna艂 dzia艂a膰... :wink:

Cytuj:
To jest przypad艂o艣膰 wielu uk艂ad贸w scalonych, nie tylko wzmacniaczy mocy. Kolega ze studi贸w nazywa艂 UL1321 podw贸jnym niezr贸wnowa偶onym generatorem szum贸w z tranzystorem :wink:


Ciekaw jestem sk膮d bra艂y si臋 takie, moim zdaniem b艂臋dne, opinie o uk艂adzie UL1321N (te偶 si臋 z nimi cz臋sto spotyka艂em)? Uk艂ad by艂 polskim odpowiednikiem japo艅skiego uk艂adu LA3101 (produkowanym bardzo dawno temu przez SANYO; nie uda艂o mi si臋 znale藕膰 ich noty aplikacyjnej) oraz NTE1221 (NTE Electronics Inc.). Typow膮 warto艣ci膮 napi臋cia szum贸w, odniesionych do wej艣cia tego wzmacniacza, by艂a warto艣膰 1 渭V. Nota katalogowa wydana przez CEMI dla tego uk艂adu by艂a do艣膰 uboga i nieprecyzyjna. Podane w niej by艂o np. pasmo przenoszenia, ale producent nie poda艂 ju偶 informacji w jakich warunkach to pasmo zosta艂o zbadane (brak informacji o warto艣ciach element贸w wchodz膮cych w sk艂ad p臋tli sprz臋偶enia zwrotnego i informacji o uzyskanym w ten spos贸b wzmocnieniu napi臋ciowym; nie wiadomo te偶 czy pasmo by艂o podane dla spadku -3 dB?). Jest podane napi臋cie szum贸w (nie wiadomo czy warto艣膰 mi臋dzyszczytowa, czy RMS?), ale nie ma 偶adnej informacji o szeroko艣ci pasma, w jakiej to napi臋cie zosta艂o zmierzone (bez niego ta informacja jest ca艂kowicie bezu偶yteczna :( ).

Za艂膮cznik:
UL1321_parametry.png
UL1321_parametry.png [ 160.38 KiB | Przegl膮dane 1457 razy ]


Ju偶 nieco wi臋cej informacji dostarcza艂a nota aplikacyjna uk艂adu NTE1221:

Za艂膮cznik:
NTE1221.pdf [26.88 KiB]
Pobrane 35 razy


Wynika z niej, 偶e uk艂ad by艂 stosowany mi臋dzy innymi w magnetofonach kasetowych (warto艣膰 wej艣ciowego napi臋cia szum贸w 1 渭V zosta艂a podana dla wzmacniacza o charakterystyce "NAB 4.8cm/s"). Uk艂ady zawieraj膮 specjalne wyj艣cia dla kompensacji cz臋stotliwo艣ciowej, by si臋 w pewnych warunkach nie wzbudza艂y, ale s膮 to wyprowadzenia tylko dla jednego kana艂u. Znalaz艂em w swojej pracowni kilka kostek UL1321, co pozwoli艂o mi sprawdzi膰 czy produkowane przez CEMI uk艂ady faktycznie by艂y a偶 takimi bublami. By zbada膰 przedwzmacniacz wykona艂em prosty uk艂ad (schemat poni偶ej):

Za艂膮cznik:
UL1321_test2.png
UL1321_test2.png [ 29.47 KiB | Przegl膮dane 1457 razy ]


Uk艂ad umo偶liwia zmian臋 rezystancji wyj艣ciowej 藕r贸d艂a sygna艂u (prze艂膮czej prze艂膮cznikiem P1), co umo偶liwia wyznaczenie rezystancji wej艣ciowej wzmacniaczy oraz poznanie warto艣ci napi臋cia i pr膮du szum贸w na wej艣ciach. Pomiary wykaza艂y, 偶e pasmo przenoszenia polskich wzmacniaczy jest znacznie szersze od deklarowanego w nocie katalogowej, a wprowadzane przez uk艂ady zniekszta艂cenia nieliniowe s膮 zdecydowanie ni偶sze.

Za艂膮cznik:
UL1321_wzmocnienie_pasmo_zniekszta艂cenia.png
UL1321_wzmocnienie_pasmo_zniekszta艂cenia.png [ 72.72 KiB | Przegl膮dane 1457 razy ]


Uk艂ad z za艂膮cznika generowa艂 oscylacje o cz臋stotliwo艣ci kilkuset kHz, gdy jego wej艣cia pozostawi艂o si臋 niepod艂膮czone, lub gdy rezystancja 藕r贸d艂a sygna艂u by艂a wy偶sza od kilku kiloom贸w. Oscylacje znika艂y gdy mi臋dzy wej艣cia uk艂ad贸w i mas臋 w艂膮cza艂o si臋 kondensatory o pojemno艣ci kilkudziesi臋ciu pikofarad贸w lub gdy ograniczy艂o si臋 nieco wzmocnienie, zwi臋kszaj膮c warto艣ci opornik贸w Rf. Przeprowadzi艂em analiz臋 zniekszta艂ce艅 dla napi臋cia wyj艣ciowego 0,35...0,5 V (RMS) i dla rezystor贸w sprz臋偶enia zwrotnego (Rf) o warto艣ciach 100 惟 (wzmocnie ponad 48 dB), 320 惟 (40 dB), 756 惟 (ok. 33 dB) i 1 k惟 (ok. 31 dB). Poszczeg贸lne harmoniczne mia艂y nast臋puj膮ce warto艣ci:

Za艂膮cznik:
UL1321_0,35V_RMS_100omow.png
UL1321_0,35V_RMS_100omow.png [ 46.35 KiB | Przegl膮dane 1457 razy ]

Za艂膮cznik:
UL1321_0,5V_RMS_Rf100omow.png
UL1321_0,5V_RMS_Rf100omow.png [ 19.52 KiB | Przegl膮dane 1457 razy ]

Za艂膮cznik:
UL1321_0,35V_RMS_320omow.png
UL1321_0,35V_RMS_320omow.png [ 46.21 KiB | Przegl膮dane 1457 razy ]

Za艂膮cznik:
UL1321_0,35V_RMS_756omow.png
UL1321_0,35V_RMS_756omow.png [ 19.62 KiB | Przegl膮dane 1457 razy ]

Za艂膮cznik:
UL1321_0,4V_RMS_1kom.png
UL1321_0,4V_RMS_1kom.png [ 46.42 KiB | Przegl膮dane 1457 razy ]


Sprawdzi艂em te偶 napi臋cie szum贸w odniesionych do wej艣cia uk艂adu dla r贸偶nych rezystancji 藕r贸d艂a sygna艂u i przy wzmocnieniu uk艂adu r贸wnym 40 dB (100x; napi臋cie zasilania 12 V):

Za艂膮cznik:
szumy UL1321N.png
szumy UL1321N.png [ 12.45 KiB | Przegl膮dane 1443 razy ]


Pozdrawiam
Romek

_________________
伪 尾 危 桅 惟 渭 掳C 卤 鈭 虏 < 鈮 鈮 > ^


G贸ra
 Zobacz profil  
 
PostNapisane: Pn, 12 czerwca 2017, 19:32 
Offline
moderator
Avatar u偶ytkownika

Do艂膮czy艂(a): Pt, 11 kwietnia 2003, 22:47
Posty: 3606
Lokalizacja: Zawiercie
Czo艂em.
Tomek Janiszewski napisa艂(a):
Romekd napisa艂(a):
Poza tym przekona艂em si臋, 偶e wi臋kszo艣膰 dost臋pnych obecnie w handlu (np. na znanym portalu aukcyjnym; by膰 mo偶e nie wszystkie s膮 takie...) "orygina艂y" TBA820M, to wyj膮tkowe buble, kt贸rych jedyn膮 zalet膮 jest to, 偶e w og贸le jako艣 dzia艂aj膮 (nie wybuchaj膮 i co艣 tam z g艂o艣nika s艂ycha膰)... :wink:

Mo偶e to jakie chi艅skie chipy pakowane do obud贸w z nazw膮 oryginalnej firmy? :oops:

Jest niemal pewne, 偶e s膮 to podr贸bki. Cz臋sto nie mamy wyboru, gdy偶 uk艂ad贸w tych nie produkuj膮 ju偶 偶adne znane renomowane firmy, a rynek zawalony jest chi艅skimi "zamiennikami", posiadaj膮cych oznakowania 艂udz膮co podobne do tego na oryginalnych uk艂adach znanych i cenionych producent贸w. I tak najcz臋艣ciej kupuj膮cy te uk艂ady laik nie zmierzy zniekszta艂ce艅, mocy wyj艣ciowej, symetrii przebiegu wyj艣ciowego, wi臋c ka偶dy podrobiony towar jako艣 si臋 sprzedaje, szczeg贸lnie, 偶e jest tani...

Tomek Janiszewski napisa艂(a):
Romekd napisa艂(a):
Na razie nie sprawdzi艂em jak wi臋ksza warto艣膰 rezystora w bootstrapie wp艂ywa na zniekszta艂cenia,

Mo偶na si臋 spodziewa膰 偶e nieco wzrosn膮, bowiem impedancja wyj艣ciowa tranzystora w uk艂adzie WE (u偶ytego w 藕r贸dle pr膮dowym zasilaj膮cym stopie艅 wyj艣ciowy) maleje wraz ze spadkiem UCE. Nie przypuszczam jednak aby ten wzrost zniekszta艂ce艅 mia艂 zdyskwalifikowa膰 UL1482 w zastosowaniach do jakich zosta艂 pomy艣lany.

Wzros艂y, ale i bez tego wzmacniacze TBA820M, ze zniekszta艂ceniami nieliniowymi podchodz膮cymi pod 1% nie nadawa艂y si臋 do sterowania wsp贸艂czesnych s艂uchawek. No chyba 偶e by艂by to wzmacniacz i s艂uchawki zastosowane np. w przeno艣nym wykrywaczu metali... :wink:

Tomek Janiszewski napisa艂(a):
Dla mnie sprawa jest oczywista: wzmacniacze s艂uchawkowe wysokiej klasy, nawet przeciwsobne ale zasilanie z sieci powinny pracowa膰 w klasie A.

To masz zdanie dok艂adnie przeciwne ni偶 wi臋kszo艣膰 projektant贸w sprz臋tu profesjonalnego. W sprz臋cie studyjnym i domowym dominuj膮 wzmacniacze pracuj膮ce w klasie AB. W innym w膮tku pokaza艂em parametry wzmacniacza s艂uchawkowego z uk艂adem TPA6120, kt贸ry charakteryzuje si臋 typowym odst臋pem sygna艂u od szumu na poziomie 120 dB (0,9 渭V RMS/"A"/ szum贸w na wyj艣ciu) i zniekszta艂ceniami nieliniowymi ok. -112 dB.

Za艂膮cznik:
wzm_s艂_3,38V_1_50omow.png
wzm_s艂_3,38V_1_50omow.png [ 46.96 KiB | Przegl膮dane 1334 razy ]


Tomek Janiszewski napisa艂(a):
Wskazane by艂oby zatem przebada膰 pod k膮tem zniekszta艂ce艅 nie tylko archaiczne UL149X (z rozdzielonymi 藕r贸d艂ami pr膮dowymi dla stopnia wst臋pnego i ko艅cowego) ale i nowocze艣niejsz膮 rodzin臋 UL1440, UL1480 i UL1481, gdzie z racji zastosowania niesymetrycznego stopnia wej艣ciowego obj臋te bootstrapem zespolone 藕r贸d艂o pr膮dowe obs艂uguje wy艂膮cznie stopie艅 mocy. Przy czym szczeg贸lnie ten ostatni ma jeszcze do艣膰 niskie minimalne napi臋cie zasilania. Co prawda pr膮d spoczynkowy oka偶e si臋 pewnie du偶y w ka偶dym z tych przypadk贸w, zw艂aszcza pierwszym.

Czekam na wzmacniacz z uk艂adem UL1481, by to sprawdzi膰 (kolega ma mi podrzuci膰 w przysz艂ym tygodniu). Mam u siebie uk艂ady scalone, ale ich monta偶 na p艂ytce testowej, z powodu konieczno艣ci zapewnienia odpowiedniego ch艂odzenia uk艂adu radiatorem, jest do艣膰 k艂opotliwe.

Tomek Janiszewski napisa艂(a):
Romekd napisa艂(a):
Te wcze艣niejsze wzmacniacze cechowa艂y si臋 stosunkowo niskim wzmocnieniem przy otwartej p臋tli sprz臋偶enia zwrotnego i do艣膰 p艂ytkim dzia艂aniem sprz臋偶enia po zamkni臋ciu p臋tli.

Albo i praktycznie wcale nie mia艂y USZ, a jednak dawa艂y si臋 s艂ucha膰.


W uk艂adach lampowych zawsze wyst臋puj膮 jakie艣 ujemne sprz臋偶enia zwrotne, cho膰by lokalne. Ostatnio Kol. Einherjer w jednej z wypowiedzi napisa艂 "(...) uznawane za stosunkowo liniowe triody maj膮 w zasadzie "wbudowane" lokalne sprz臋偶enie zwrotne" ( viewtopic.php?p=337915#p337915 ) i trudno si臋 z tym stwierdzeniem nie zgodzi膰. Efekt Millera, wp艂yw rezystancji skro艣nej w katodzie, niska rezystancja wewn臋trzna lampy i wp艂yw napi臋cia anody na prac臋 siatki steruj膮cej, to wszystko stanowi jednak pewnego rodzaju ujemne sprz臋偶enia zwrotne, kt贸re wyst臋puj膮 w triodach (efekt Millera ogranicza pasmo wzmacniacza, redukuj膮c w pewnym stopniu zniekszta艂cenia harmoniczne wy偶szego rz臋du).

Tomek Janiszewski napisa艂(a):
Romekd napisa艂(a):
Wsp贸艂cze艣nie produkowane tranzystory NPN i PNP nadal do艣膰 znacznie r贸偶ni膮 si臋 przebiegiem charakterystyk. Przy po艂膮czeniu tych tranzystor贸w w uk艂ady Darlingtona r贸偶nice mi臋dzy nimi jeszcze si臋 pot臋guj膮, co praktycznie uniemo偶liwia ich wzajemne dobieranie w podobne do siebie pary. Charakterystyki tranzystor贸w npn i pnp "rozje偶d偶aj膮" si臋 kompletnie przy r贸偶nych pr膮dach i jeszcze bardzo zmieniaj膮 przy rosn膮cych temperaturach z艂膮cz. Ich dobranie staje si臋 przez to niemo偶liwe, cho膰 mimo to s膮 stosowane we wzmacniaczach audio o ca艂kiem niez艂ych parametrach. Nie obra藕 si臋, ale Twoje teorie nie maj膮 w tym przypadku najmniejszego zastosowania... :?
.
Ale偶 prosz臋 bardzo. Niech obra偶aj膮 si臋 producenci scalonych uk艂ad贸w Darlingtona,, bo w moich konstrukcjach nie maj膮 one najmniejszego zastosowania :P Oczywist膮 ich wad膮 (w por贸wnaniu z komplementarnymi uk艂adami Sziklayego) s膮 wi臋ksze straty napi臋cia zasilaj膮cego stopie艅 steruj膮cy, nie maj膮 one za艣 zalety uk艂ad贸w Darlingtona sk艂adanych z pojedynczych tranzystor贸w, w postaci mo偶liwo艣ci spi臋cia baz tranzystor贸w ko艅cowych przez ma艂y rezystor, nie maj膮cy po艂膮czenia z szyn膮 wyj艣ciow膮, w przeciwie艅stwie do scalonych w obudowach uk艂ad贸w Darlingtona rezystor贸w bocznikuj膮cych z艂膮cza B-E. Taki mi臋dzybazowy rezystor pozwala skutecznie prze艂adowywa膰 pojemno艣ci wej艣ciowe tranzystor贸w ko艅cowych, a przy tym w najmniejszym nawet stopniu nie kradnie pr膮du wej艣ciowego, kt贸ry w ca艂o艣ci dociera do baz tranzystor贸w ko艅cowych. Aby osi膮gn膮膰 taki rezultat ze scalonymi uk艂adami Darlingtona nale偶a艂oby wyeliminowa膰 rezystory scalone, za to wyprowadzi膰 czwart膮 ko艅c贸wk臋 po艂膮czonych ze sob膮 bazy tranzystora ko艅cowego i emitera poprzedzaj膮cego. Ale to wyj膮tek, widzia艂em zdaje si臋 tylko jeden typ tak wykonanego scalonego uk艂adu Darlingotona, o komplementarnym do niego elemencie nie by艂o co marzy膰. Ponadto tym u偶ycie uk艂ad贸w Darlingtona z element贸w dyskretnych pozwala rozdzieli膰 r贸wnie偶 i kolektory tranzystor贸w, co daje mo偶liwo艣膰 zasilania podwy偶szonym napi臋ciem wszystkich tranzystor贸w opr贸cz ko艅cowych, gdy zale偶y nam na szczeg贸lnie wysokiej sprawno艣ci.


Wszystko ok. Z pewnymi Twoimi stwierdzeniami cz臋艣ciowo si臋 zgadzam. Jednak nie wszystko jest takie oczywiste. Jak wyt艂umaczysz, 偶e wielu konstruktor贸w u偶ywa tych "scalonych" tranzystor贸w Darlingtona, o mocno zmieniaj膮cym si臋 wraz ze zmianami warto艣ci pr膮du kolektora wzmocnieniu i uzyskuj膮 z nimi wy艣mienite parametry wzmacniacza? Widzia艂em na japo艅skich stronach wzmacniacze z tranzystorami SAP15N i SAP15P, kt贸re wed艂ug ich autor贸w wprowadza艂y zniekszta艂cenia nieliniowe o poziomie 0,00015 do 0,0002% (-114 dB). Zniekszta艂cenia intermodulacyjne te偶 mia艂y znikome...

Za艂膮cznik:
SAP15.png
SAP15.png [ 49.25 KiB | Przegl膮dane 1337 razy ]


Wzmocnienie pr膮dowe tych tranzystor贸w w temperaturze 25掳C przy zmianach pr膮du kolektora od 30 mA do kilku amper贸w zmienia si臋 od 450 do 12000 (25-krotny przyrost). Za to maj膮 wbudowane diody do kompensacji temperatury (w tym jedn膮 typu LED).

Za艂膮cznik:
hFE_SAP15.png
hFE_SAP15.png [ 30.39 KiB | Przegl膮dane 1337 razy ]


Tomek Janiszewski napisa艂(a):
Romekd napisa艂(a):
Niestety Tomku, nie trafi艂e艣. Nie jest to wzmacniacz operacyjny, a jedna z najlepszych scalonych ko艅c贸wek mocy typu LM3886 (opracowana przez firm臋 Texas Instruments),

Heh, oznaczenie do艣膰 aluzyjne. Mimo to LM386 musia艂 mie膰 konfiguracj臋 zupe艂nie inn膮, ju偶 cho膰by na nietypowo do艂膮czone elementy do ko艅c贸wek wej艣ciowych. I marn膮 symetri臋 napi臋cia na wyj艣ciu, chyba 偶eby si臋 okaza艂o 偶e u偶yte przeze mnie egzemplarze by艂y bublami podobnymi do badanych przez Ciebie "oryginalnych" TBA820.

Przyznaj臋, 偶e tamto pytanie by艂o do艣膰 "podchwytliwe" :wink: S膮dzi艂em jednak, 偶e zorientujesz si臋 co to za rodzaj uk艂adu, ze wzgl臋du na niskie warto艣ci rezystor贸w w obwodach emiter贸w tranzystor贸w wyj艣ciowych (0,47 惟, to troch臋 za niska warto艣膰 jak na wzmacniacz operacyjny do zastsowa艅 audio... :wink: ).
Co do tych "felernych" LM386, to ca艂kiem mo偶liwe, 偶e trafi艂e艣 na niezbyt udane podr贸bki. To co pod tym oznaczeniem produkuj膮 r贸偶ne firmy, mo偶e faktycznie zaskakiwa膰. Uk艂ady te w Chinach mo偶na kupi膰 ju偶 za ok. 4 centy od sztuki (przy zakupie 100 sztuk; przy tej ilo艣ci przesy艂ka z Chin jest darmowa, czyli p艂acimy 4 dolary za 100 sztuk w艂膮cznie z przesy艂k膮...). Zeby by艂o 艣mieszniej, uk艂ady dzia艂aj膮, cho膰 czasem ich parametry r贸偶ni膮 si臋 mocno od tych z noty katalogowej. Czasem ich parametry s膮 nawet znacznie lepsze, o czym napisz臋 nieco wi臋cej w kolejnym po艣cie.

Pozdrawiam
Romek

_________________
伪 尾 危 桅 惟 渭 掳C 卤 鈭 虏 < 鈮 鈮 > ^


G贸ra
 Zobacz profil  
 
PostNapisane: Pn, 12 czerwca 2017, 21:00 
Offline
moderator
Avatar u偶ytkownika

Do艂膮czy艂(a): Pt, 11 kwietnia 2003, 22:47
Posty: 3606
Lokalizacja: Zawiercie
Jaki艣 czas temu postanowi艂em przebada膰 popularne uk艂ady LM386, kt贸re w艣r贸d u偶ytkownik贸w naszego Forum ciesz膮 si臋 bardzo z艂膮 opini膮. Wiele os贸b twierdzi, 偶e uk艂ady te potwornie szumi膮, wzbudzaj膮 si臋 i cz臋sto stwarzaj膮 du偶e problemy przy uruchamianiu urz膮dze艅, w kt贸rych wyst臋puj膮. By to sprawdzi膰 wybra艂em losowo po kilka sztuk z r贸偶nymi oznaczeniami i teoretycznie pochodz膮ce od r贸偶nych producent贸w, z wi臋kszej ilo艣ci, kt贸re mam w swoich zbiorach. W sumie sprawdzi艂em parametry 21 sztuk uk艂ad贸w ze zdj臋cia poni偶ej:

Za艂膮cznik:
Zdj_LM386.jpg
Zdj_LM386.jpg [ 174.43 KiB | Przegl膮dane 1317 razy ]


Analizuj膮c schemat wewn臋trzny uk艂adu doszed艂em do wniosku (jak si臋 p贸藕niej okaza艂o b艂臋dnego), 偶e jest to jeden z niewielu scalonych wzmacniaczy mocy, w kt贸rym mo偶na zmierzy膰 warto艣膰 niemal ka偶dego znajduj膮cego si臋 w jego strukturze rezystora.

Za艂膮cznik:
sch_wew_LM386.png
sch_wew_LM386.png [ 26.68 KiB | Przegl膮dane 1317 razy ]


Wykona艂em w tym celu uk艂ad testowy, pozwalaj膮cy do艣膰 szybko i automatycznie mierzy膰 warto艣ci rezystor贸w w LM386. Jednak okaza艂o si臋, 偶e budowa uk艂ad贸w jest nieco inna ni偶 ta prezentowana w notach katalogowych LM386 i zbli偶ona do schematu pokazanego przez firm臋 JRC w ich wersji wzmacniacza o oznaczeniu NJM386D (za艂膮cznik poni偶ej).

Za艂膮cznik:
sch_wew_NJM386D.png
sch_wew_NJM386D.png [ 26.72 KiB | Przegl膮dane 1317 razy ]


Pomiary ograniczy艂em wi臋c tylko do czterech rezystor贸w, oznaczonych przeze mnie na pierwszym schemacie symbolami R1, R2, R3 i R4. Maj膮 one bezpo艣redni wp艂yw na parametry uk艂adu (wzmocnienie i rezystancj臋 wej艣ciow膮) wi臋c powinny by膰 w ka偶dym uk艂adzie odpowiednio do siebie zbli偶one. Zmierzone warto艣ci przedstawia tabela poni偶ej (niestety r贸偶ni膮 si臋 do艣膰 znacznie, w zale偶no艣ci od partii uk艂ad贸w i ich producenta).

Za艂膮cznik:
Warto艣ci rezystor贸w w LM386.png
Warto艣ci rezystor贸w w LM386.png [ 67.03 KiB | Przegl膮dane 1317 razy ]


Nast臋pnie zmierzy艂em podstawowe parametry wzmacniaczy - warto艣膰 pobieranego pr膮du (bez wysterowania), oraz warto艣ci napi臋膰 na wyj艣ciu uk艂adu przy napi臋ciu zasilania r贸wnym 9 V i przy wej艣ciu uk艂adu po艂膮czonym z mas膮 rezystorem 1 k惟, a nast臋pnie z rezystorem 100 k惟 do masy. Chcia艂em w ten spos贸b sprawdzi膰 czy w ka偶dym uk艂adzie napi臋cie wyj艣ciowe b臋dzie zbli偶one do po艂owy zasilaj膮cego i czy wyst膮pi opisany przez Tomka brak symetrii po艂贸wek sinusoidy w przebiegu wyj艣ciowego po wysterowaniu uk艂adu. By to sprawdzi膰 wykona艂em uk艂ad ze schematu poni偶ej.

Za艂膮cznik:
LM386_test2.png
LM386_test2.png [ 25.56 KiB | Przegl膮dane 1317 razy ]


Tabela poni偶ej przedstawia wyniki pomiar贸w (opisane przez Tomka problemy wyst膮pi艂y tylko w uk艂adzie nr 4, kt贸ry to uk艂ad okaza艂 si臋 wadliwy).

Za艂膮cznik:
Prad pobierany i napiecie wyjsciowe.png
Prad pobierany i napiecie wyjsciowe.png [ 57.48 KiB | Przegl膮dane 1317 razy ]


Po tych pomiarach zmierzy艂em wzmocnienie ka偶dego uk艂adu, zmieniaj膮c parametry sprz臋偶enia zwrotnego prze艂膮cznikiem P2. Przy okazji sprawdzi艂em r贸wnie偶 pasmo przenoszenia przy danym wzmocnieniu dla spadku -3 dB. Wypad艂y nast臋puj膮co:

Za艂膮cznik:
Wzmocnienie i pasmo przenoszenia LM386.png
Wzmocnienie i pasmo przenoszenia LM386.png [ 77.52 KiB | Przegl膮dane 1317 razy ]


Pomy艣la艂em te偶, 偶e warto zmierzy膰 poziomy szum贸w na wyj艣ciu , odniesionych do wej艣膰 LM-贸w (czyli podzielonych przez wzmocnienie napi臋ciowe ka偶dego z uk艂ad贸w) dla r贸偶nych warto艣ci rezystancji 艂膮cz膮cych wej艣cia uk艂ad贸w z mas膮, by sprawdzi膰 czy te wzmacniacze to faktycznie takie "szumotwory", jak je niekt贸rzy opisuj膮... Napi臋cie RMS szum贸w zmierzy艂em dla pasma szerokiego (wykraczaj膮cego poza akustyczne; do 780 kHz) oraz ograniczonego do zakresu 22 Hz...22 kHz, a tak偶e zmierzy艂em je wykorzystuj膮c filtr psofometryczny (krzywa "A").

Za艂膮cznik:
Poziomy napi臋cia szum贸w LM386.png
Poziomy napi臋cia szum贸w LM386.png [ 113.58 KiB | Przegl膮dane 1317 razy ]


Jak si臋 okaza艂o szumy nie wysz艂y wcale takie du偶e.

Pozdrawiam
Romek

_________________
伪 尾 危 桅 惟 渭 掳C 卤 鈭 虏 < 鈮 鈮 > ^


G贸ra
 Zobacz profil  
 
Wy艣wietl posty nie starsze ni偶:  Sortuj wg  
Utw贸rz nowy w膮tek Odpowiedz w w膮tku  [ Posty: 202 ]  Przejd藕 na stron臋 Poprzednia strona  1 ... 9, 10, 11, 12, 13, 14  Nast臋pna strona

Strefa czasowa: UTC + 1


Kto przegl膮da forum

U偶ytkownicy przegl膮daj膮cy ten dzia艂: Brak zidentyfikowanych u偶ytkownik贸w i 3 go艣ci


Nie mo偶esz rozpoczyna膰 nowych w膮tk贸w
Nie mo偶esz odpowiada膰 w w膮tkach
Nie mo偶esz edytowa膰 swoich post贸w
Nie mo偶esz usuwa膰 swoich post贸w
Nie mo偶esz dodawa膰 za艂膮cznik贸w

Szukaj:
Skocz do:  
Powered by phpBB® Forum Software © phpBB Group
Przyjazne u偶ytkownikom polskie wsparcie phpBB3 - phpBB3.PL